{"id":42490,"date":"2023-12-11T10:12:37","date_gmt":"2023-12-11T18:12:37","guid":{"rendered":"https:\/\/sweet-pascal.52-27-215-206.plesk.page\/cac-chuyen-gia-tiep-tuc-noi-ve-kenh-dao-phu-nam-cua-campuchia\/"},"modified":"2023-12-11T10:12:37","modified_gmt":"2023-12-11T18:12:37","slug":"cac-chuyen-gia-tiep-tuc-noi-ve-kenh-dao-phu-nam-cua-campuchia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/cac-chuyen-gia-tiep-tuc-noi-ve-kenh-dao-phu-nam-cua-campuchia\/","title":{"rendered":"C\u00e1c chuy\u00ean gia ti\u1ebfp t\u1ee5c n\u00f3i v\u1ec1 k\u00eanh \u0111\u00e0o Ph\u00f9 Nam c\u1ee7a Campuchia"},"content":{"rendered":"

Nh\u1eefng b\u00ecnh lu\u1eadn v\u1ec1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ti\u00eau c\u1ef1c c\u1ee7a K\u00eanh \u0111\u00e0o Funan Techo c\u1ee7a Campuchia (do Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ea7u t\u01b0) l\u00ean Vi\u1ec7t Nam m\u1edbi \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng nh\u1eadn x\u00e9t tr\u00e1i chi\u1ec1u t\u1eeb m\u1ed9t s\u1ed1 chuy\u00ean gia qu\u1ed1c t\u1ebf. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn t\u1ecf ra th\u1eadn tr\u1ecdng v\u00e0 cho r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng h\u01a1n v\u1ec1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a k\u00eanh \u0111\u00e0o n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u01b0a ra d\u1ef1 \u0111o\u00e1n l\u00e0 k\u00eanh \u0111\u00e0o s\u1ebd “chi\u1ebfc \u0111inh cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00f3ng v\u00e0o quan t\u00e0i \u0110BSCL\u201d nh\u01b0 nh\u1eadn x\u00e9t c\u1ee7a TS. Brian Eyler thu\u1ed9c Trung t\u00e2m Stimson \u1edf Washington DC.\u00a0<\/p>\n

Ch\u00ednh ph\u1ee7 Campuchia c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch x\u00e2y d\u1ef1ng K\u00eanh \u0111\u00e0o Funan Techo \u0111\u1ec3 n\u1ed1i li\u1ec1n Phnom Penh v\u1edbi v\u1ecbnh Th\u00e1i Lan b\u1eb1ng m\u1ed9t kinh \u0111\u00e0o c\u00f3 chi\u1ec1u d\u00e0i 180 km, r\u1ed9ng 80-100 m v\u00e0 s\u00e2u 5,4 m. Chi ph\u00ed c\u1ee7a d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0\u1edbc t\u00ednh kho\u1ea3ng 1,7 t\u1ef7 USD. D\u1ef1 \u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 s\u1ebd ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n h\u00e0ng ho\u00e1 cho Campuchia, tr\u00e1nh tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u0111i qua \u0110\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n

V\u00e0o ng\u00e0y 17\/11\/2023, k\u1ef9 s\u01b0 Nguy\u1ec5n Minh Quang, m\u1ed9t c\u1ef1u Chuy\u00ean gia Th\u1ee7y h\u1ecdc (Hydrologist) c\u1ee7a S\u1edf Qu\u1ea3n tr\u1ecb Th\u1ee7y l\u1ee3i, Broward County, Ti\u1ec3u bang Florida Hoa K\u1ef3, vi\u1ebft tr\u00ean trang Boxitvn<\/a>\u00a0r\u1eb1ng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a k\u00eanh \u0111\u00e0o n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u00f4ng Mekong s\u1ebd r\u1ea5t \u00edt. \u00d4ng n\u00f3i:<\/p>\n

\u201cT\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng nh\u1eadn x\u00e9t \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o gi\u1ea3 thi\u1ebft l\u00e0 kinh \u0111\u00e0o Prek Chek Funun Techo s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn h\u00e0nh nh\u01b0 nh\u1eefng con kinh kh\u00e1c \u1edf \u0110BSCL, \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 t\u00e0u b\u00e8 c\u00f3 th\u1ec3 di chuy\u1ec3n t\u1ef1 do. Nh\u01b0ng tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf th\u00ec t\u00e0u b\u00e8 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i l\u1ea1i t\u1ef1 do m\u00e0 ph\u1ea3i \u0111i qua ba \u00e2u t\u00e0u v\u00e0 n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea3y t\u1ef1 do v\u00ec s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a ba c\u1eeda \u0111\u1eadp. Ch\u00ednh ba c\u1eeda \u0111\u1eadp n\u00e0y m\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00f2ng ch\u1ea3y c\u1ee7a s\u00f4ng Mekong v\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110BSCL, n\u1ebfu c\u00f3, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd r\u1ea5t \u00edt.\u201d<\/p>\n

RFA ti\u1ebfp t\u1ee5c xin \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1c chuy\u00ean gia v\u1ec1 k\u00eanh \u0111\u00e0o n\u00e0y. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 \u00fd ki\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ed1 chuy\u00ean gia v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u00e1c \u00e2u t\u00e0u, c\u1eeda c\u1ed1ng c\u1ee7a k\u00eanh \u0111\u00e0o Funan trong vi\u1ec7c h\u1ea1n ch\u1ebf t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a k\u00eanh \u0111\u00e0o n\u00e0y t\u1edbi s\u00f4ng Mekong, kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1eed d\u1ee5ng k\u00eanh \u0111\u00e0o cho m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u01b0\u1ee1ng d\u1ee5ng (k\u1ebft h\u1ee3p qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 kinh t\u1ebf), c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n l\u00e0m ti\u1ebfp theo.\u00a0\u00a0<\/p>\n

C\u00e1c c\u1eeda c\u1ed1ng gi\u00fap h\u1ea1n ch\u1ebf t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a k\u00eanh \u0111\u00e0o<\/strong><\/p>\n

RFA \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi v\u1edbi Chuy\u00ean gia Nguy\u1ec5n Minh Quang v\u1ec1 ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a c\u00e1c \u00e2u t\u00e0u, c\u1eeda c\u1ed1ng c\u1ee7a trong thi\u1ebft k\u1ebf k\u00eanh \u0111\u00e0o Funan \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Mekong. \u00d4ng gi\u1ea3i th\u00edch:\u00a0\u00a0<\/p>\n

\u201cC\u00e1c \u00e2u t\u00e0u v\u00e0 c\u1eeda c\u1ed1ng l\u00e0 nh\u1eefng ki\u1ebfn tr\u00fac trong d\u1ef1 \u00e1n kinh \u0111\u00e0o Funan Techo n\u1ed1i v\u1ecbnh Th\u00e1i Lan \u1edf Prek Chek v\u1edbi s\u00f4ng Mekong \u1edf Phnom Penh.\u00a0 S\u1edf d\u0129 ph\u1ea3i x\u00e2y c\u00e1c c\u1eeda c\u1ed1ng v\u00ec ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ee7y h\u1ecdc \u1edf 2 \u0111\u1ea7u kinh kh\u00e1c nhau.\u00a0 N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, c\u1ea7n c\u00f3 c\u1eeda c\u1ed1ng \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh trong kinh, khi m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc \u1edf v\u1ecbnh Th\u00e1i Lan xu\u1ed1ng th\u1ea5p l\u00fac tri\u1ec1u xu\u1ed1ng, v\u00e0 m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc trong s\u00f4ng Mekong xu\u1ed1ng th\u1ea5p trong m\u00f9a kh\u00f4.\u00a0 V\u00ec c\u00f3 c\u00e1c c\u1ed1ng n\u1ea7y n\u00ean ph\u1ea3i c\u00f3 \u00e2u t\u00e0u \u0111\u1ec3 t\u00e0u b\u00e8 \u0111i qua.\u201d<\/p>\n

Khi ba c\u1eeda \u0111\u1eadp \u0111\u00f3ng th\u00ec n\u01b0\u1edbc v\u00e0o k\u00eanh \u0111\u00e0o b\u1eb1ng 0, nh\u01b0ng khi ba c\u1eeda n\u00e0y m\u1edf ra th\u00ec n\u01b0\u1edbc l\u1ea1i v\u00e0o k\u00eanh. RFA \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi v\u1edbi K\u1ef9 s\u01b0 Nguy\u1ec5n Minh Quang r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u00eanh \u0111\u00e0o nh\u01b0 k\u00eanh Funan th\u01b0\u1eddng \u0111\u00f3ng, m\u1edf c\u1eeda c\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, t\u1ea7n su\u1ea5t\u00a0\u0111\u00f3ng m\u1edf ra sao, v\u00e0 t\u1ea7n su\u1ea5t \u0111\u00f3ng m\u1edf c\u1eeda c\u1ed1ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ra sao \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng Mekong (\u0110BSCL) ra sao. Theo \u00f4ng Nguy\u1ec5n Minh Quang: \u00a0<\/p>\n

\u201cC\u00e1c c\u1eeda c\u1ed1ng c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 duy tr\u00ec m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u1ed5n \u0111\u1ecbnh trong kinh; v\u00ec th\u1ebf, c\u00e1c c\u1eeda c\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng khi \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh kinh, ngo\u1ea1i tr\u1eeb nh\u1eefng l\u00fac c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u ch\u00ecnh m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc trong kinh, th\u00ed d\u1ee5, cho n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y th\u00eam v\u00e0o kinh hay th\u00e1o b\u1edbt n\u01b0\u1edbc ra.\u00a0\u00a0<\/p>\n

V\u00ec c\u00f3 c\u1eeda c\u1ed1ng \u1edf gi\u1eefa kinh, vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng m\u1edf c\u1eeda c\u1ed1ng ph\u00eda Prek Chek (RFA ch\u00fa th\u00edch: ph\u00eda h\u1ea1 ngu\u1ed3n c\u1ee7a k\u00eanh theo thi\u1ebft k\u1ebf, t\u1ee9c \u1edf ph\u00eda V\u1ecbnh Th\u00e1i Lan) s\u1ebd kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u00f4ng Mekong.\u00a0\u00a0<\/p>\n

C\u00f2n c\u1eeda c\u1ed1ng ph\u00eda Phnom Penh, n\u1ebfu c\u00f3 m\u1edf, th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 m\u1edf trong m\u00f9a m\u01b0a khi m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc trong s\u00f4ng Mekong cao h\u01a1n m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc trong kinh \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung n\u01b0\u1edbc cho kinh. Tuy nhi\u00ean s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc b\u1ed5 sung n\u1ea7y c\u00f3 \u00edt, ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn d\u00f2ng ch\u1ea3y c\u1ee7a s\u00f4ng Mekong v\u00e0 \u0110\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long (\u0110BSCL).\u201d<\/p>\n

\u00d4ng Nguy\u1ec5n Minh Quang \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi c\u00e1c chuy\u00ean gia kh\u00e1c l\u00e0 c\u00e1c chuy\u00ean gia c\u1ea7n ph\u1ea3i nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00eam \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a kinh \u0111\u00e0o Funan n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u00f4ng Mekong trong l\u00fac \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh, ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn nh\u1eefng l\u00fac m\u1edf c\u1eeda \u0111\u1eadp ph\u00eda Phnom Penh.\u00a0 C\u00f2n nh\u1eefng l\u00fac \u0111\u00f3ng c\u1eeda \u0111\u1eadp th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng. \u00d4ng n\u00f3i:<\/p>\n

\u201cT\u00f4i cho r\u1eb1ng nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m \u201cbi quan\u201d nh\u01b0 d\u1ef1 \u00e1n kinh \u0111\u00e0o Funan Techo l\u00e0 chi\u1ebfc \u0111inh cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00f3ng v\u00e0o quan t\u00e0i c\u1ee7a \u0110BSCL, l\u00e0m kh\u00f4 ki\u1ec7t \u0110BSCL, n\u1ed7i ch\u1ebft c\u1ee7a \u0110BSCL, ti\u1ebfng chu\u00f4ng b\u00e1o t\u1eed cho \u0110BSCL, v.v. l\u00e0 kh\u00f4ng thuy\u1ebft ph\u1ee5c v\u1ec1 m\u1eb7t khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u1ea7n tranh lu\u1eadn th\u00eam.\u201d<\/p>\n

Ch\u1ee9c n\u0103ng qu\u00e2n s\u1ef1 – d\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a k\u00eanh \u0111\u00e0o?<\/strong><\/p>\n

Trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi RFA, m\u1ed9t chuy\u00ean gia \u1edf Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00eau t\u00ean v\u00ec l\u00fd do v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u1ea1y c\u1ea3m cho bi\u1ebft r\u1eb1ng nhi\u1ec1u quan ch\u1ee9c ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00e0 chuy\u00ean gia Vi\u1ec7t Nam \u0111ang xem x\u00e9t kh\u1ea3 n\u0103ng k\u00eanh \u0111\u00e0o Funan c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng l\u01b0\u1ee1ng d\u1ee5ng: v\u1eeba d\u00f9ng cho qu\u00e2n s\u1ef1 v\u1eeba d\u00f9ng cho d\u00e2n s\u1ef1. Theo \u00f4ng, Vi\u1ec7t Nam c\u1ea7n nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00f3, v\u00ec \u201cl\u01b0\u1ee1ng d\u1ee5ng\u201d l\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u1edf r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c, t\u1eeb c\u00f4ng ngh\u1ec7 cao \u0111\u1ebfn c\u00e1c h\u1ea3i c\u1ea3ng m\u00e0 Trung Qu\u1ed1c \u0111ang s\u1edf h\u1eefu kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi. \u00d4ng n\u00f3i nhi\u1ec1u chuy\u00ean gia Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1eb7t ra kh\u1ea3 n\u0103ng cho r\u1eb1ng khi c\u00e1c c\u1eeda c\u1ed1ng tr\u00ean k\u00eanh \u0111\u00e0o Funan \u0111\u00f3ng l\u1ea1i, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o \u0111\u1ed9 s\u00e2u c\u1ea7n thi\u1ebft, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 cho t\u00e0u qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111i t\u1eeb V\u1ecbnh Th\u00e1i Lan, c\u0103n c\u1ee9 Ream \u1edf Campuchia m\u00e0 Trung Qu\u1ed1c \u0111ang \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, \u0111i v\u00e0o s\u00e2u trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba Campuchia v\u00e0 do\u00a0\u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn g\u1ea7n ph\u00eda S\u00e0i G\u00f2n c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam.\u00a0<\/p>\n

\u0110\u1ed1i v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng n\u00e0y, \u00f4ng Nguy\u1ec5n Minh Quang cho r\u1eb1ng \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 s\u1edf. Theo \u00f4ng, n\u1ebfu c\u1ea7n, Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng s\u00f4ng S\u00e0i G\u00f2n thay v\u00ec d\u00f9ng kinh \u0111\u00e0o Funan Techo, v\u00ec h\u1ecd v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn t\u1eadn S\u00e0i G\u00f2n b\u1eb1ng t\u00e0u c\u00f3 tr\u1ecdng t\u1ea3i l\u1edbn h\u1edbn 1.000 t\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf cho kinh \u0111\u00e0o Funan Techo.<\/p>\n

Nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ea7n nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00eam<\/strong><\/p>\n

Chuy\u00ean gia Nguy\u1ec5n Minh Quang n\u00f3i \u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Ti\u1ebfn s\u0129 T\u00f4 V\u0103n Tr\u01b0\u1eddng, nguy\u00ean Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n Quy ho\u1ea1ch Mi\u1ec1n Nam, cho r\u1eb1ng \u201cnh\u1eefng quan ng\u1ea1i c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c, nh\u01b0ng n\u00ean tr\u00e1nh xu th\u1ebf coi vi\u1ec7c g\u00ec b\u1ea1n l\u00e0m c\u0169ng \u0111\u1ec1u x\u1ea5u v\u00e0 t\u00ecm l\u00fd do \u0111\u1ec3 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i k\u1ecbch li\u1ec7t, m\u1eb7c d\u00f9 ch\u01b0a c\u00f3 nghi\u00ean c\u1ee9u, ph\u00e2n t\u00edch c\u1eb7n k\u1ebd.\u201d\u00a0 \u00d4ng n\u00f3i qua \u1ee6y h\u1ed9i S\u00f4ng Mekong, Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 y\u00eau c\u1ea7u Cambodia cung c\u1ea5p th\u00eam d\u1eef ki\u1ec7n c\u1ee7a d\u1ef1 \u00e1n, ch\u1eafng h\u1ea1n nh\u01b0 nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u1ea3 thi, \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u t\u00e1c \u0111\u1ed9ng th\u1eadt s\u1ef1 c\u1ee7a d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110BSCL.<\/p>\n

Trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi RFA v\u1ec1 ph\u1ea3n bi\u1ec7n c\u1ee7a Chuy\u00ean gia Th\u1ee7y h\u1ecdc Nguy\u1ec5n Minh Quang, Ti\u1ebfn s\u1ef9 Brian Eyler \u1edf Stimson Center, m\u1ed9t think tank \u1edf Washington DC, n\u00f3i:\u00a0<\/p>\n

\u201cR\u1ea5t c\u1ea3m \u01a1n v\u00ec ph\u1ea3n bi\u1ec7n n\u00e0y. Th\u1eadt t\u1ed1t khi t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 d\u1ef1 \u00e1n v\u00e0 t\u00f4i r\u1ea5t bi\u1ebft \u01a1n v\u00ec c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u00e3 chia s\u1ebb t\u00e0i li\u1ec7u d\u1ef1 \u00e1n.<\/p>\n

Khi c\u00f3 th\u00eam th\u00f4ng tin chi ti\u1ebft v\u1ec1 d\u1ef1 \u00e1n n\u00e0y, vi\u1ec7c ph\u00e2n t\u00edch c\u00f3 th\u1ec3 to\u00e0n di\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 h\u01a1n. V\u1edbi m\u1ed9t \u00edt th\u00f4ng tin hi\u1ec7n c\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn d\u1ef1 \u00e1n n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh n\u00f3 v\u1edbi c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.<\/p>\n

H\u1ec7 th\u1ed1ng kh\u00f3a (lock system) n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn h\u00e0nh ph\u00f9 h\u1ee3p s\u1ebd l\u00e0 gi\u1ea3i ph\u00e1p ph\u00f9 h\u1ee3p nh\u1eb1m gi\u1ea3m t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a k\u00eanh \u0111\u1ebfn ch\u1ebf \u0111\u1ed9 d\u00f2ng ch\u1ea3y t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a s\u00f4ng Mekong. C\u00e1c \u00e2u thuy\u1ec1n ng\u0103n ch\u1eb7n n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y t\u1eeb s\u00f4ng Mekong ra bi\u1ec3n m\u1ed9t c\u00e1ch hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd l\u00e0m gi\u1ea3m m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam.\u00a0<\/p>\n

N\u1ebfu b\u1ea3n thi\u1ebft k\u1ebf k\u00eanh v\u00e0 k\u1ebf ho\u1ea1ch ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 cho c\u00f4ng ch\u00fang, ho\u1eb7c c\u00e1c b\u00ean li\u00ean quan, th\u00ec vi\u1ec7c l\u1eadp m\u00f4 h\u00ecnh v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a k\u00eanh \u0111\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a n\u00f3 t\u1edbi khu v\u1ef1c. N\u1ebfu m\u00f4 h\u00ecnh n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n r\u1ed3i th\u00ec nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 n\u00e0y c\u0169ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 ni\u1ec1m tin xung quanh d\u1ef1 \u00e1n v\u00e0 n\u00e2ng cao hi\u1ec3u bi\u1ebft.\u201d<\/p>\n

TS. Brian \u0111\u1eb7t ra m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00e1c l\u00e0 s\u00f4ng Bassac, n\u01a1i \u0111\u1eb7t c\u1eeda c\u1ed1ng ph\u00eda \u0111\u1ea5t li\u1ec1n, g\u1ea7n Phnomphenh, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e1nh c\u1ee7a d\u00f2ng ch\u00ednh s\u00f4ng Mekong. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u1eb7t ra nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u1ee6y h\u1ed9i s\u00f4ng Mekong (MRC), \u0111\u1ebfn Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc Mekong 1995 m\u00e0 Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc trong khu v\u1ef1c c\u1ea7n xem x\u00e9t.\u00a0<\/p>\n

\u00d4ng n\u00f3i MRC \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh ph\u1ee7 Campuchia th\u00f4ng b\u00e1o v\u1ec1 d\u1ef1 \u00e1n n\u00e0y; tuy nhi\u00ean, ch\u00ednh ph\u1ee7 Campuchia \u0111\u00e3 nh\u1ea7m l\u1eabn khi ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh d\u1ef1 \u00e1n n\u00e0y l\u00e0 d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n tr\u00ean m\u1ed9t nh\u00e1nh s\u00f4ng Mekong. S\u00f4ng Bassac, theo \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e1nh c\u1ee7a s\u00f4ng Mekong. \u0110\u00fang h\u01a1n Bassac l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e1nh c\u1ee7a d\u00f2ng ch\u00ednh s\u00f4ng Mekong. Theo thu\u1eadt ng\u1eef th\u1ee7y v\u0103n, s\u00f4ng Bassac l\u00e0 \u201cph\u00e2n l\u01b0u\u201d v\u00ec n\u00f3 ph\u00e2n ph\u1ed1i n\u01b0\u1edbc t\u1eeb d\u00f2ng ch\u00ednh v\u1ec1 \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long. M\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng ki\u1ec3m tra xem con s\u00f4ng n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e1nh hay m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a d\u00f2ng ch\u00ednh l\u00e0 h\u1ecfi n\u01b0\u1edbc trong s\u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u. N\u1ebfu n\u01b0\u1edbc trong s\u00f4ng b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb d\u00f2ng ch\u00ednh th\u00ec n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a d\u00f2ng ch\u00ednh: \u0111\u00e2y l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 tranh c\u00e3i c\u1ee7a s\u00f4ng Bassac.<\/p>\n

Do \u0111\u00f3, TS. Brian nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng v\u00ec l\u1ee3i \u00edch t\u1ed1t nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u00ean li\u00ean quan \u1edf Vi\u1ec7t Nam, Campuchia v\u00e0 khu v\u1ef1c n\u00f3i chung, MRC v\u00e0 Ch\u00ednh ph\u1ee7 Campuchia n\u00ean g\u1ecdi t\u00ean ch\u00ednh x\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n k\u00eanh \u0111\u00e0o n\u00e0y l\u00e0 d\u1ef1 \u00e1n d\u00f2ng ch\u00ednh s\u00f4ng Mekong. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u qu\u00e1 tr\u00ecnh Th\u00f4ng b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc, Tham v\u1ea5n tr\u01b0\u1edbc (PNPCA) c\u1ee7a Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Mekong v\u00e0 t\u1ea1o ra m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i mang t\u00ednh x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m gi\u1ea3m b\u1ea5t k\u1ef3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u00f3 h\u1ea1i n\u00e0o c\u1ee7a k\u00eanh \u0111\u00e0o n\u00e0y v\u00e0 t\u0103ng l\u1ee3i \u00edch m\u00e0 con k\u00eanh mang l\u1ea1i. M\u1ed7i l\u1ea7n qu\u00e1 tr\u00ecnh PNPCA \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng cho c\u00e1c \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh s\u00f4ng Mekong, thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u1eadp v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 t\u1ed5ng th\u1ec3 c\u1ee7a c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i thi\u1ec7n. \u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 nh\u1eefng c\u1ea3i ti\u1ebfn n\u00e0y ch\u01b0a l\u00e0m h\u00e0i l\u00f2ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u00ean.<\/p>\n

Theo TS. Brian Eyler, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a ra l\u1eadp lu\u1eadn h\u1ee3p l\u00fd r\u1eb1ng d\u1ef1 \u00e1n k\u00eanh \u0111\u00e0o c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 th\u00f4ng b\u00e1o PNPCA v\u00ec n\u00f3 chuy\u1ec3n n\u01b0\u1edbc t\u1eeb l\u01b0u v\u1ef1c s\u00f4ng Mekong v\u00e0o \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng, n\u01a1i th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t l\u01b0u v\u1ef1c s\u00f4ng (watershed) kh\u00e1c. Theo Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Mekong n\u0103m 1995, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc ra kh\u1ecfi l\u01b0u v\u1ef1c s\u00f4ng Mekong c\u0169ng ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua quy tr\u00ecnh PNPCA. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp lu\u1eadn r\u1eb1ng h\u1ec7 th\u1ed1ng kh\u00f3a (lock systems) l\u00e0m gi\u1ea3m l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc r\u1eddi kh\u1ecfi l\u01b0u v\u1ef1c s\u00f4ng Mekong, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn r\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u1ea7n n\u01b0\u1edbc s\u1ebd r\u1eddi kh\u1ecfi h\u1ec7 th\u1ed1ng s\u00f4ng Mekong do d\u1ef1 \u00e1n n\u00e0y.\u00a0<\/p>\n

Cu\u1ed1i c\u00f9ng, v\u1ecb Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 \u1edf Stimson Center cho r\u1eb1ng c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Mekong n\u0103m 1995 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00e0 \u0111\u1ea7y tham v\u1ecdng nh\u01b0 K\u00eanh \u0111\u00e0o Funan Techo v\u00e0 v\u00ec thi\u1ebfu s\u1ef1 r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 c\u00e1c k\u00eanh chuy\u1ec3n n\u01b0\u1edbc t\u1eeb s\u00f4ng Mekong; thay v\u00e0o \u0111\u00f3, Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh 1995 ch\u1ec9 th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n th\u1ee7y l\u1ee3i v\u00e0 k\u00eanh d\u1eabn n\u01b0\u1edbc t\u1eeb s\u00f4ng Mekong \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u01b0u v\u1ef1c kh\u00e1c nh\u01b0 Chao Phraya \u1edf Th\u00e1i Lan. K\u00eanh \u0111\u00e0o Ph\u00f9 Nam mang \u0111\u1ebfn c\u01a1 h\u1ed9i duy nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00eau tr\u00ean trong Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Mekong n\u0103m 1995. C\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean b\u1ecf qua.<\/p>\n

Tin t\u1eeb RFA Read More<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nh\u1eefng b\u00ecnh lu\u1eadn v\u1ec1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ti\u00eau c\u1ef1c c\u1ee7a K\u00eanh \u0111\u00e0o Funan Techo c\u1ee7a Campuchia (do Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ea7u t\u01b0) l\u00ean Vi\u1ec7t Nam m\u1edbi \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng nh\u1eadn x\u00e9t tr\u00e1i chi\u1ec1u t\u1eeb m\u1ed9t s\u1ed1 chuy\u00ean gia qu\u1ed1c t\u1ebf. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn t\u1ecf ra th\u1eadn tr\u1ecdng v\u00e0 cho r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 …<\/p>","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[82,239],"tags":[],"class_list":["post-42490","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-society","category-vietnam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42490","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42490"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42490\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}