{"id":48080,"date":"2024-03-10T09:15:32","date_gmt":"2024-03-10T16:15:32","guid":{"rendered":"https:\/\/sweet-pascal.52-27-215-206.plesk.page\/gac-ma-1988-lieu-da-phai-la-cuoc-xam-luoc-cuoi-cung\/"},"modified":"2024-03-10T09:15:32","modified_gmt":"2024-03-10T16:15:32","slug":"gac-ma-1988-lieu-da-phai-la-cuoc-xam-luoc-cuoi-cung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/gac-ma-1988-lieu-da-phai-la-cuoc-xam-luoc-cuoi-cung\/","title":{"rendered":"G\u1ea1c Ma 1988 li\u1ec7u \u0111\u00e3 ph\u1ea3i l\u00e0 cu\u1ed9c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c cu\u1ed1i c\u00f9ng?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Cu\u1ed9c chi\u1ebfn b\u1ea3o v\u1ec7 qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o G\u1ea1c Ma ng\u00e0y 14\/3\/1988 tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc 36 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y li\u1ec7u \u0111\u00e3 ph\u1ea3i l\u00e0 cu\u1ed9c x\u00e2m l\u0103ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam? <\/strong><\/p>\n<p>\u0110\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi tr\u00ean cho b\u1ea5t c\u1ee9 h\u1ecdc sinh trung h\u1ecdc n\u00e0o c\u00f3 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed, kh\u1ea3 n\u0103ng b\u1ea1n s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi <em>\u2018Ch\u1eafc L\u00e0 Kh\u00f4ng!\u2019 <\/em>\u0110\u1ea5y ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 thuy\u1ebft \u00e2m m\u01b0u; ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t ph\u00e9p ngo\u1ea1i suy \u0111\u01a1n gi\u1ea3n! H\u1ecdc sinh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a ra d\u1ef1 b\u00e1o tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf c\u00e1c d\u1eef li\u1ec7u m\u1edbi nh\u1ea5t do ch\u00ednh \u0110\u00e0i Ti\u1ebfng n\u00f3i Vi\u1ec7t Nam c\u00f4ng b\u1ed1. Trong t\u1ed5ng s\u1ed1 20 cu\u1ed9c x\u00e2m l\u0103ng su\u1ed1t chi\u1ec1u d\u00e0i l\u1ecbch s\u1eed, ch\u1ec9 ri\u00eang t\u1eeb khi C\u1ed9ng h\u00f2a Nh\u00e2n d\u00e2n Trung Hoa ra \u0111\u1eddi n\u0103m 1949 \u0111\u1ebfn nay, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u1ec9 trong th\u1eddi gian 75 n\u0103m, n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u00e3 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Vi\u1ec7t Nam t\u1ea5t c\u1ea3 l\u00e0 b\u1ed1n l\u1ea7n (1956, 1974, 1979 v\u00e0 1988) (1). Tuy\u00ean b\u1ed1 m\u1edbi \u0111\u00e2y c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ed5 ch\u1ee9c X\u00e3 h\u1ed9i D\u00e2n s\u1ef1 (XHDS), \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o nh\u00e2n s\u0129, tr\u00ed th\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c t\u1ea7ng l\u1edbp x\u00e3 h\u1ed9i trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc v\u1eeba \u0111\u1ed3ng k\u00fd t\u00ean, l\u00e0 nh\u1eb1m t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m ng\u00e0y l\u1ecbch s\u1eed bi tr\u00e1ng n\u00e0y. Tuy\u00ean b\u1ed1 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh, cu\u1ed9c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c c\u00e1ch \u0111\u00e2y 36 n\u0103m l\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u1ea3m s\u00e1t d\u00e3 man, d\u00f9ng \u0111\u1ed9i t\u00e0u chi\u1ebfn t\u1ea5n c\u00f4ng c\u00e1c t\u00e0u v\u1eadn t\u1ea3i, d\u00f9ng qu\u00e2n d\u1ee5ng b\u1eafn gi\u1ebft chi\u1ebfn s\u1ef9 b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u1ec3n \u0111\u1ea3o kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0169 trang. \u2018<em>V\u1edbi nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ngang ng\u01b0\u1ee3c \u1ea5y, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 vi ph\u1ea1m tr\u1eafng tr\u1ee3n ch\u1ee7 quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam, ch\u00e0 \u0111\u1ea1p l\u00ean c\u00e1c qui \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a lu\u1eadt ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf\u2019 (2).<\/em><\/p>\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 bi h\u00f9ng c\u1ee7a cu\u1ed9c chi\u1ebfn b\u1ea3o v\u1ec7 G\u1ea1c Ma ng\u00e0y 14\/3 l\u00e0 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 m\u1ea5t 3 t\u00e0u v\u1eadn t\u1ea3i c\u1ee7a H\u1ea3i qu\u00e2n, 64 chi\u1ebfn s\u0129 \u0111\u00e3 anh d\u0169ng hy sinh. Tuy gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c Len \u0110ao v\u00e0 C\u00f4 Lin nh\u01b0ng \u0111\u00e3 t\u1ea1m th\u1eddi m\u1ea5t G\u1ea1c Ma. 36 n\u0103m tr\u00f4i qua, 64 chi\u1ebfn s\u0129 H\u1ea3i qu\u00e2n (L\u1eef \u0111o\u00e0n 125, 126, 146, E83 c\u00f4ng binh H\u1ea3i qu\u00e2n) v\u00e0 ba t\u00e0u v\u1eadn t\u1ea3i HQ-505, HQ- 604 v\u00e0 HQ-605 c\u1ee7a L\u1eef \u0111o\u00e0n 125 \u0111\u00e3 v\u0129nh vi\u1ec5n n\u1eb1m l\u1ea1i d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n. X\u00e1c hai con t\u00e0u c\u00f9ng h\u00e0i c\u1ed1t c\u1ee7a c\u00e1c qu\u00e2n nh\u00e2n Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb \u0111\u1ea5y \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ee5c v\u1edbt, do s\u1ef1 c\u1ea5m c\u1ea3n t\u1eeb ph\u00eda nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Trung Qu\u1ed1c. Trong khi \u0111\u00f3, b\u00e3i c\u1ea1n G\u1ea1c Ma n\u0103m x\u01b0a, nay Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 b\u1ed3i \u0111\u1eafp th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ea3o nh\u00e2n t\u1ea1o l\u1edbn v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t c\u0103n c\u1ee9 qu\u00e2n s\u1ef1. <em>M\u1eb7c s\u1ef1 th\u1eadt ph\u1ee7 ph\u00e0ng \u1ea5y, m\u1eb7c n\u0103m th\u00e1ng d\u00f9 tr\u00f4i qua, m\u1ed7i l\u1ea7n nh\u1edb v\u1ec1 \u2018nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eb1m l\u1ea1i ph\u00eda ch\u00e2n tr\u1eddi\u2019 l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ecbp ch\u00fang ta t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m, tri \u00e2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 hy sinh v\u00ec T\u1ed5 qu\u1ed1c v\u00e0 t\u00e1i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ch\u1ee7 quy\u1ec1n qu\u1ed1c gia d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa, Tr\u01b0\u1eddng Sa. D\u00f2ng l\u01b0u huy\u1ebft hi\u1ebfm hoi tr\u00ean b\u00e1o VietNamNet s\u1ebd s\u1ed1ng m\u00e3i trong t\u00e2m kh\u1ea3m c\u00e1c th\u1ebf th\u1ebf h\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t (3).<\/em><\/p>\n<p>T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m \u2018V\u00f2ng tr\u00f2n b\u1ea5t t\u1eed\u2019 d\u1ecbp n\u00e0y (4), Tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c XHDS ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ea3nh b\u00e1o ch\u00ednh s\u00e1ch \u2018ng\u1ef1a theo \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169\u2019 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u00e2m nh\u1eadp s\u00e2u v\u00e0o c\u00e1c v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf (EEZ) c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. Ng\u00e0y 28 v\u00e0 31 th\u00e1ng 12 n\u0103m 2023 c\u00e1c t\u00e0u \u2018C\u1ea3nh s\u00e1t bi\u1ec3n Trung Qu\u1ed1c\u2019 (CCG) 5205 v\u00e0 5305 \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong v\u00f9ng EEZ c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, ri\u00eang t\u00e0u 5305 c\u00f2n ngang nhi\u00ean ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o ven b\u1edd bi\u1ec3n Qui Nh\u01a1n. Th\u00e1ng 1\/2024, T\u00e0u H\u01b0\u1edbng D\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng 10, t\u00e0u 5204, 5202 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c neo \u0111\u1eadu ven EEZ c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, t\u00e0u 5402 v\u00e0 5901 l\u00e0 lo\u1ea1i l\u1edbn nh\u1ea5t v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t, li\u00ean t\u1ee5c qu\u1ea5y ph\u00e1 B\u00e3i T\u01b0 Ch\u00ednh c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. M\u1edbi \u0111\u00e2y nh\u1ea5t, ng\u00e0y 1\/3\/2024, B\u1ed9 Ngo\u1ea1i giao Trung Qu\u1ed1c v\u1eeba c\u00f4ng b\u1ed1 \u0111\u01b0\u1eddng c\u01a1 s\u1edf th\u1eb3ng cho ph\u1ea7n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c trong V\u1ecbnh B\u1eafc B\u1ed9, khu v\u1ef1c m\u00e0 hai n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c t\u1eebng ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh n\u0103m 2000 (ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f4ng khai 2004). <em>Vi\u1ec7c c\u00f4ng b\u1ed1 h\u00f4m 1\/3 l\u00e0 vi ph\u1ea1m kho\u1ea3n 3 \u0111i\u1ec1u 7 c\u1ee7a C\u00f4ng \u01b0\u1edbc Qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 Lu\u1eadt Bi\u1ec3n (UNCLOS) (5).<\/em><\/p>\n<p>D\u01b0 lu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u0169ng c\u1ea3nh b\u00e1o v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00e0u CCG 5901 n\u1eb7ng 12.000 t\u1ea5n, v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh danh l\u00e0 \u2018The Monster\u2019 (Qu\u00e1i v\u1eadt), h\u1ea7u nh\u01b0 chuy\u00ean ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u2018trong b\u00f3ng t\u1ed1i\u2019 (kh\u00f4ng ph\u00e1t s\u00f3ng h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng AIS), k\u1ec3 t\u1eeb khi r\u1eddi c\u1ea3ng Tam \u00c1, H\u1ea3i Nam t\u1eeb cu\u1ed1i n\u0103m ngo\u00e1i. \u0110\u00e2y l\u00e0 h\u00e0nh vi th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean vi ph\u1ea1m C\u00f4ng \u01b0\u1edbc qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 an to\u00e0n sinh m\u1ea1ng tr\u00ean bi\u1ec3n m\u00e0 Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 m\u1ed9t b\u00ean k\u00fd k\u1ebft. C\u00e1c h\u00e0nh tung b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a \u2018The Monster\u2019 trong giai \u0111o\u1ea1n b\u1eadt AIS v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0y 9 v\u00e0 29 th\u00e1ng 12 n\u0103m ngo\u00e1i, c\u00f2n g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1ea5t l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y 7\/1\/2024 (6). C\u00e1c cu\u1ed9c tu\u1ea7n tra n\u00e0y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1eafm v\u00e0o c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng d\u1ea7u kh\u00ed c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam t\u1ea1i c\u00e1c L\u00f4 06-01, 05-03, 12-11 v\u00e0 12W, theo ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a Reuters v\u00e0 c\u1ee7a \u2018S\u00e1ng ki\u1ebfn Bi\u00ean ni\u00ean s\u1eed Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng\u2019. <em>C\u00e1c t\u00e0u CCG c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u1eabn th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c cu\u1ed9c tu\u1ea7n tra x\u00e2m nh\u1eadp s\u00e2u trong v\u00f9ng EEZ c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng, nh\u01b0 mu\u1ed1n nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch thi\u1ebft l\u1eadp s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n li\u00ean t\u1ee5c v\u00e0 d\u1ea7n d\u1ea7n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng h\u00f3a quy\u1ec1n t\u00e0i ph\u00e1n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c khu v\u1ef1c thu\u1ed9c v\u1ec3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng theo lu\u1eadt ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/em><\/p>\n<p>Cu\u1ed1n s\u00e1ch &#8220;G\u1ea1c Ma-V\u00f2ng tr\u00f2n b\u1ea5t t\u1eed&#8221; do C\u00f4ng ty Tr\u00ed Vi\u1ec7t-First News xu\u1ea5t b\u1ea3n th\u00e1ng 07\/2018. RFA edited<\/p>\n<p>Nh\u1edb l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed c\u00e1ch \u0111\u00e2y 36 n\u0103m, \u0111\u00fang nh\u01b0 \u0110\u1ea1i s\u1ee9 Nguy\u1ec5n H\u1ed3ng Thao, ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam hai l\u1ea7n l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean U\u1ef7 ban Lu\u1eadt ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf c\u1ee7a Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c (hi\u1ec7n \u0111ang \u0111\u1ea3m nh\u1eadn nhi\u1ec7m k\u1ef3 2023-2027) \u0111\u00e1nh gi\u00e1, chi\u1ebfn d\u1ecbch CQ-88 \u0111\u00e3 c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u1ebf \u0111\u1ee9ng c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u01b0a s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea3o ki\u1ec3m so\u00e1t l\u00ean 21, v\u1edbi 33 \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3ng qu\u00e2n. \u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 s\u1ef1 hy sinh c\u1ee7a c\u00e1c chi\u1ebfn s\u1ef9 \u0111\u00e3 gi\u00fap \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd \u0111ang \u1edf th\u1ebf t\u1ee9 b\u1ec1 th\u1ecd \u0111\u1ecbch tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn kh\u00f4ng c\u00e2n s\u1ee9c. Nh\u01b0ng theo \u0110\u1ea1i s\u1ee9 Nguy\u1ec5n H\u1ed3ng Thao, cu\u1ed9c chi\u1ebfn 14\/3 d\u00f9 sao c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn quy\u1ebft t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ed5i m\u1edbi, m\u1edf r\u1ed9ng quan h\u1ec7 \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i, s\u1eb5n s\u00e0ng l\u00e0m b\u1ea1n v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, gi\u1ea3i quy\u1ebft ho\u00e0 b\u00ecnh c\u00e1c tranh ch\u1ea5p qu\u1ed1c t\u1ebf (7). Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 m\u1ed9t chi ti\u1ebft l\u1ecbch s\u1eed m\u00e0 ch\u1eafc v\u00ec t\u00ednh ch\u1ea5t ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p, \u0110\u1ea1i s\u1ee9 Thao \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ed9c b\u1ea1ch. <em>\u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u1ee9c nh\u1ed1i c\u1ee7a \u2018cu\u1ed9c th\u1ea3m s\u00e1t\u2019 tr\u00ean \u0111\u1ea3o ng\u00e0y \u1ea5y, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Vi\u1ec7t Nam m\u1ea5t G\u1ea1c Ma, nh\u01b0 Thi\u1ebfu t\u01b0\u1edbng L\u00ea M\u00e3 L\u01b0\u01a1ng, Anh h\u00f9ng L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng V\u0169 trang Nh\u00e2n d\u00e2n, t\u1eebng l\u00e0 Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c B\u1ea3o t\u00e0ng L\u1ecbch s\u1eed Qu\u00e2n s\u1ef1 Vi\u1ec7t Nam c\u00f4ng khai th\u1eeba nh\u1eadn, c\u00f3 \u2018m\u1ed9t m\u1ec7nh l\u1ec7nh t\u1eeb c\u1ea5p cao\u2019 c\u1ee7a l\u00e3nh \u0111\u1ea1o B\u1ed9 Qu\u1ed1c ph\u00f2ng Vi\u1ec7t Nam, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c chi\u1ebfn s\u0129 kh\u00f4ng n\u1ed5 s\u00fang tr\u01b0\u1edbc (8). <\/em><\/p>\n<p><em>B\u00e0i h\u1ecdc 36 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u00e0ng khi\u1ebfn ch\u00fang ta ng\u00e0y nay ph\u1ea3i c\u1ea3nh gi\u00e1c v\u00e0 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u2018D\u1ef1 \u00e1n Project Myoushu\u2019 chuy\u00ean nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 \u2018chi\u1ebfn thu\u1eadt v\u00f9ng x\u00e1m\u2019 m\u00e0 Trung Qu\u1ed1c s\u1eed d\u1ee5ng quen thu\u1ed9c \u0111\u1ec3 l\u1ea5n chi\u1ebfm t\u1ea1i khu v\u1ef1c Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, thay v\u00ec d\u00f9ng l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i Qu\u00e2n, \u0111\u1ec3 tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n g\u1ea7n h\u1ebft v\u00f9ng bi\u1ec3n r\u1ed9ng kho\u1ea3ng 3,4 tri\u1ec7u km2 v\u1edbi nhi\u1ec1u t\u00e0i nguy\u00ean d\u1ea7u kh\u00ed v\u00e0 h\u1ea3i s\u1ea3n. <\/em>Th\u00f4ng tin do D\u1ef1 \u00e1n n\u00e0y \u0111\u01b0a ra cho th\u1ea5y Trung Qu\u1ed1c canh ch\u1eebng r\u1ea5t ch\u1eb7t ch\u1ebd c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u0103m d\u00f2 v\u00e0 khai th\u00e1c d\u1ea7u kh\u00ed c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam trong ph\u1ea1m vi \u2018\u0110\u01b0\u1eddng l\u01b0\u1ee1i b\u00f2\u2019 m\u00e0 h\u1ecd ngang ng\u01b0\u1ee3c tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Nhi\u1ec1u khu v\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra t\u1eeb nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ea1ch \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n n\u00e0y l\u1ea5n s\u00e2u v\u00e0o c\u00e1c v\u00f9ng EEZ 200 h\u1ea3i l\u00fd c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c trong khu v\u1ef1c, theo C\u00f4ng \u01af\u1edbc Qu\u1ed1c T\u1ebf UNCLOS-82. Th\u00e1ng 9 n\u0103m ngo\u00e1i, b\u00e0 Lindsey Ford, Ph\u00f3 Ph\u1ee5 t\u00e1 B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Qu\u1ed1c ph\u00f2ng Hoa K\u1ef3, \u0111\u1eb7c tr\u00e1ch khu v\u1ef1c Nam v\u00e0 \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n \u1edf Qu\u1ed1c H\u1ed9i, t\u1ed1 c\u00e1o nh\u1eefng g\u00ec Trung Qu\u1ed1c \u0111ang thi h\u00e0nh t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng nh\u01b0 chi\u1ebfu laser, b\u1eafn v\u00f2i r\u1ed3ng v\u00e0o t\u00e0u bi\u1ec3n n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c, trong cu\u1ed9c tranh ch\u1ea5p ch\u1ee7 quy\u1ec1n bi\u1ec3n \u0111\u1ea3o. B\u00e0 t\u1ed1 c\u00e1o Trung Qu\u1ed1c cho chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u c\u01a1 J-20 \u0111\u1ed3n tr\u00fa, b\u1ed1 tr\u00ed h\u1ecfa ti\u1ec5n ch\u1ed1ng t\u00e0u, h\u1ecfa ti\u1ec5n ph\u00f2ng kh\u00f4ng t\u1ea7m xa t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ea3o nh\u00e2n t\u1ea1o h\u1ecd c\u01b0\u1ee1ng chi\u1ebfm t\u1eeb Vi\u1ec7t Nam \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Sa, d\u00f9 trong tuy\u00ean truy\u1ec1n, h\u1ecd lu\u00f4n tuy\u00ean b\u1ed1 kh\u00f4ng qu\u00e2n s\u1ef1 h\u00f3a Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng (9).<\/p>\n\n<p>* B\u00e0i vi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec7n quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a \u0110\u00e0i \u00c1 ch\u00e2u T\u1ef1 do<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>Tham kh\u1ea3o: <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>(1) <span><a href=\"https:\/\/vov.vn\/the-gioi\/quan-sat\/mai-me-voi-tham-vong-trung-quoc-tu-bay-chinh-minh-339173.vov\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/vov.vn\/the-gioi\/quan-sat\/mai-me-voi-tham-vong-trung-quoc-tu-bay-chinh-minh-339173.vov<\/a><\/span> <em>(Trong l\u1ecbch s\u1eed g\u1ea7n h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t, c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 \u0111em qu\u00e2n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Vi\u1ec7t Nam t\u1ea5t c\u1ea3 20 l\u1ea7n: nh\u00e0 \u00c2n 1 l\u1ea7n, nh\u00e0 T\u1ea7n 1 l\u1ea7n, nh\u00e0 H\u00e1n 4 l\u1ea7n, nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng 3 l\u1ea7n, nh\u00e0 T\u1ed1ng 2 l\u1ea7n, nh\u00e0 Nguy\u00ean 3 l\u1ea7n, nh\u00e0 Minh 1 l\u1ea7n, nh\u00e0 Thanh 1 l\u1ea7n, CHND Trung Hoa 4 l\u1ea7n; t\u1ee9c v\u1edbi t\u1ea7n su\u1ea5t trung b\u00ecnh 150 n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c). T\u1eeb khi CHNDTH ra \u0111\u1eddi n\u0103m 1949 \u0111\u1ebfn nay, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u1ec9 trong th\u1eddi gian 75 n\u0103m, n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u00e3 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ebfn 4 l\u1ea7n: n\u0103m 1956 chi\u1ebfm ph\u00eda n\u1eeda ph\u00eda \u0110\u00f4ng qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa, n\u0103m 1974 chi\u1ebfm n\u1eeda ph\u00eda T\u00e2y qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa, n\u0103m 1979 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c 6 t\u1ec9nh bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda B\u1eafc, n\u0103m 1988 chi\u1ebfm \u0111\u1ea3o G\u1ea1c Ma, m\u1ed9t ph\u1ea7n qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa).<\/em>\u00a0<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>(2) <span><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/p\/M%E1%BA%A1c-Van-Trang-100013518285955\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.facebook.com\/p\/M%E1%BA%A1c-Van-Trang-100013518285955\/<\/a><\/span> (Tuy\u00ean b\u1ed1 36 n\u0103m ng\u00e0y m\u1ea5t m\u1ed9t ph\u1ea7n qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa)<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>(3) <span><a href=\"https:\/\/vietnamnet.vn\/chien-dich-cq-88-quan-ky-dam-mau-va-the-dung-viet-nam-2119719.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/vietnamnet.vn\/chien-dich-cq-88-quan-ky-dam-mau-va-the-dung-viet-nam-2119719.html#<\/a><\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>(4) <span><a href=\"https:\/\/www.rfa.org\/vietnamese\/in_depth\/gama-immortal-circle-faces-difficulty-publishing-in-vietnam-07232018171616.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.rfa.org\/vietnamese\/in_depth\/gama-immortal-circle-faces-difficulty-publishing-in-vietnam-07232018171616.html<\/a><\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>(5) <span><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/p\/M%E1%BA%A1c-Van-Trang-100013518285955\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.facebook.com\/p\/M%E1%BA%A1c-Van-Trang-100013518285955\/<\/a><\/span> (Tuy\u00ean b\u1ed1 36 n\u0103m ng\u00e0y m\u1ea5t m\u1ed9t ph\u1ea7n qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa)<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>(6) <span><a href=\"https:\/\/www.sealight.live\/posts\/china-s-monster-sends-another-message-to-vietnam-1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.sealight.live\/posts\/china-s-monster-sends-another-message-to-vietnam-1<\/a><\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0<\/span><\/p>\n<p>(7) <span><a href=\"https:\/\/vietnamnet.vn\/chien-dich-cq-88-quan-ky-dam-mau-va-the-dung-viet-nam-2119719.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/vietnamnet.vn\/chien-dich-cq-88-quan-ky-dam-mau-va-the-dung-viet-nam-2119719.html#<\/a><\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0<\/span><\/p>\n<p>(8) <span><a href=\"https:\/\/www.rfa.org\/vietnamese\/news\/people_stories\/who-order-no-fire-at-jonhson-reef-03132018094556.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.rfa.org\/vietnamese\/news\/people_stories\/who-order-no-fire-at-jonhson-reef-03132018094556.html<\/a><\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>(9) <span><a href=\"https:\/\/www.nguoi-viet.com\/viet-namu-hai-canh-trung-quoc-canh-chung-ca-thang-tai-bai-tu-chinh\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.nguoi-viet.com\/viet-namu-hai-canh-trung-quoc-canh-chung-ca-thang-tai-bai-tu-chinh\/<\/a><\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Tin t\u1eeb RFA <a href=\"https:\/\/www.rfa.org\/vietnamese\/news\/comment\/blog\/gac-ma-the-last-invasion-03102024113030.html\" target=\"_blank\" class=\"feedzy-rss-link-icon\" rel=\"noopener\">Read More<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cu\u1ed9c chi\u1ebfn b\u1ea3o v\u1ec7 qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o G\u1ea1c Ma ng\u00e0y 14\/3\/1988 tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc 36 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y li\u1ec7u \u0111\u00e3 ph\u1ea3i l\u00e0 cu\u1ed9c x\u00e2m l\u0103ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam? \u0110\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi tr\u00ean cho b\u1ea5t c\u1ee9 h\u1ecdc sinh trung h\u1ecdc n\u00e0o c\u00f3 hi\u1ec3u &hellip;<\/p>","protected":false},"author":0,"featured_media":48081,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[82,239],"tags":[],"class_list":["post-48080","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-society","category-vietnam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48080"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48080\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}