{"id":57731,"date":"2025-06-20T20:19:41","date_gmt":"2025-06-21T03:19:41","guid":{"rendered":"https:\/\/vietvalley.com\/hun-sen-duoi-lang-kinh-quan-vuong-cua-machiavelli\/"},"modified":"2025-06-20T20:19:41","modified_gmt":"2025-06-21T03:19:41","slug":"hun-sen-duoi-lang-kinh-quan-vuong-cua-machiavelli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/hun-sen-duoi-lang-kinh-quan-vuong-cua-machiavelli\/","title":{"rendered":"Hun Sen d\u01b0\u1edbi l\u0103ng k\u00ednh \u201cQu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng\u201d c\u1ee7a Machiavelli"},"content":{"rendered":"<p>\u201cQu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng\u201d, h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m g\u1ed1i \u0111\u1ea7u gi\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nhi\u1ec1u ch\u00ednh tr\u1ecb gia tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi su\u1ed1t t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 16, th\u1eddi \u0111i\u1ec3m cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n cho \u0111\u1ebfn nay. T\u00e1c gi\u1ea3 s\u00e1ch l\u00e0 Niccolo Machiavelli, ng\u01b0\u1eddi \u00dd \u0110\u1ea1i L\u1ee3i. T\u00ean t\u00e1c ph\u1ea9m nguy\u00ean g\u1ed1c Latin l\u00e0 De Principatibus, Ngo\u00e0i t\u1ef1a s\u00e1ch \u201cQu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng\u201d, t\u00e1c ph\u1ea9m c\u00f2n t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef v\u1edbi t\u1ef1a s\u00e1ch \u201cThu\u1eadt Cai Tr\u1ecb\u201d ho\u1eb7c \u201cB\u00e0n v\u1ec1 c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c\u201d.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c tham chi\u1ebfu t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y kh\u00e1 th\u00fa v\u1ecb, nh\u1ea5t l\u00e0 ngay sau s\u1ef1 ki\u1ec7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y g\u00e2y x\u00f4n xao t\u1ea1i ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, li\u00ean quan \u0111\u1ebfn h\u00e0nh x\u1eed c\u1ee7a \u00f4ng Samdech Hun Sen, Ch\u1ee7 t\u1ecbch Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n Cambodia, v\u1ec1 vi\u1ec7c \u00f4ng t\u1ef1 \u00fd ghi \u00e2m v\u00e0 c\u00f4ng khai cu\u1ed9c \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e0m ri\u00eang t\u01b0, th\u00e2n t\u00ecnh v\u1edbi n\u1eef Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Th\u00e1i Lan Paetongtarn Shinawatra, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 ph\u00e1t t\u00e1n c\u00f4ng khai \u0111\u00e3 v\u1ea5p ph\u1ea3i l\u00e0n s\u00f3ng ch\u1ec9 tr\u00edch m\u1ea1nh m\u1ebd nh\u1eafm v\u00e0o \u00f4ng. <\/p>\n<p>S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 g\u00e2y ra m\u1ed9t cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng ch\u00ednh tr\u1ecb s\u00e2u s\u1eafc t\u1ea1i Th\u00e1i Lan, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0m r\u1ea1n n\u1ee9t ni\u1ec1m tin ngo\u1ea1i giao gi\u1eefa hai qu\u1ed1c gia l\u00e1ng gi\u1ec1ng. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y b\u1ecb ch\u00ednh n\u1eef Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Th\u00e1i Lan \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u00e0 thi\u1ebfu chuy\u00ean nghi\u1ec7p ch\u00ednh tr\u1ecb. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 th\u1ebf, c\u00f4ng ch\u00fang c\u00f2n ch\u00ea tr\u00e1ch Hun Sen, m\u1ed9t ch\u00ednh tr\u1ecb gia l\u00e3o luy\u1ec7n v\u1edbi nhi\u1ec1u t\u00ednh t\u1eeb ti\u00eau c\u1ef1c kh\u00e1c nh\u01b0 th\u1ea5p h\u00e8n, nham hi\u1ec3m\u2026 <\/p>\n<p>Tuy v\u1eady, v\u1eabn c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u00e0nh x\u1eed c\u1ee7a \u00f4ng Hun Sen, v\u00ec h\u1ecd cho r\u1eb1ng \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 h\u00e0nh x\u1eed ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u00ednh tr\u1ecb gia, \u0111\u1eb7t l\u1ee3i \u00edch c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c l\u00ean tr\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3. Theo h\u1ecd, \u201cm\u1ee5c \u0111\u00edch bi\u1ec7n minh cho ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n\u201d. <\/p>\n<p>Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, \u0111\u1eb7t h\u00e0nh x\u1eed c\u1ee7a \u00f4ng Hun Sen d\u01b0\u1edbi l\u0103ng k\u00ednh t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cQu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng\u201d \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 trong t\u01b0 c\u00e1ch nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00ednh tr\u1ecb gia, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t g\u00f3c tham chi\u1ebfu kh\u00e1 th\u00fa v\u1ecb.<\/p>\n<h3>Ph\u00e1t t\u00e1n c\u00f4ng khai v\u1ee5 \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e0m &#8211; M\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea7y t\u00ednh to\u00e1n<\/h3>\n<p>Ng\u00e0y 18 Th\u00e1ng S\u00e1u 2025, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n ghi \u00e2m d\u00e0i 17 ph\u00fat cu\u1ed9c \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e0m ri\u00eang t\u01b0 gi\u1eefa Ch\u1ee7 t\u1ecbch Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n Cambodia Hun Sen v\u00e0 Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Th\u00e1i Lan Paetongtarn Shinawatra \u0111\u00e3 lan truy\u1ec1n r\u1ed9ng r\u00e3i tr\u00ean m\u1ea1ng x\u00e3 h\u1ed9i, sau khi m\u1ed9t phi\u00ean b\u1ea3n ng\u1eafn h\u01a1n b\u1ecb ph\u00e1t t\u00e1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Cu\u1ed9c \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e0m n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 \u0111\u00e3 th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 m\u1ed9t tranh ch\u1ea5p bi\u00ean gi\u1edbi Th\u00e1i Lan &#8211; Cambodia \u0111ang x\u1ea3y ra, trong \u0111\u00f3 m\u1ed9t binh s\u0129 Cambodia \u0111\u00e3 thi\u1ec7t m\u1ea1ng.<\/p>\n<p>Ch\u00ednh Hun Sen \u0111\u00e3 c\u00f4ng khai \u0111\u0103ng t\u1ea3i to\u00e0n b\u1ed9 \u0111o\u1ea1n ghi \u00e2m tr\u00ean trang Facebook c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh, bi\u1ec7n minh r\u1eb1ng \u00f4ng l\u00e0m v\u1eady \u201c\u0111\u1ec3 tr\u00e1nh m\u1ecdi hi\u1ec3u l\u1ea7m ho\u1eb7c xuy\u00ean t\u1ea1c trong c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ch\u00ednh th\u1ee9c\u201d. \u00d4ng c\u0169ng th\u1eeba nh\u1eadn \u0111\u00e3 chia s\u1ebb \u0111o\u1ea1n ghi \u00e2m n\u00e0y v\u1edbi \u00edt nh\u1ea5t 80 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. C\u00e1c \u0111i\u1ec3m g\u00e2y tranh c\u00e3i ch\u00ednh trong \u0111o\u1ea1n ghi \u00e2m bao g\u1ed3m vi\u1ec7c b\u00e0 Paetongtarn g\u1ecdi Hun Sen l\u00e0 \u201cch\u00fa\u201d v\u00e0 nh\u1eefng nh\u1eadn x\u00e9t ch\u1ec9 tr\u00edch c\u1ee7a b\u00e0 v\u1ec1 m\u1ed9t ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Th\u00e1i Lan, ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 b\u00e0 g\u1ecdi l\u00e0 \u201c\u0111\u1ed1i l\u1eadp\u201d.<\/p>\n<p>V\u1ee5 ph\u00e1t t\u00e1n b\u0103ng ghi \u00e2m cu\u1ed9c \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e0m \u0111\u00e3 ch\u00e2m ng\u00f2i cho m\u1ed9t cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u00e1ng k\u1ec3 \u1edf Th\u00e1i Lan. Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Paetongtarn \u0111\u00e3 ph\u1ea3i ra m\u1eb7t c\u00f4ng khai xin l\u1ed7i v\u1ec1 s\u1ef1 vi\u1ec7c, b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u1eefng b\u00ecnh lu\u1eadn c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t chi\u1ebfn thu\u1eadt \u0111\u00e0m ph\u00e1n nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch h\u00f2a b\u00ecnh. Nh\u01b0ng m\u1eb7t kh\u00e1c, b\u00e0 c\u0169ng ph\u1ea3i th\u1eeba nh\u1eadn r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 tin t\u01b0\u1edfng Hun Sen cho c\u00e1c cu\u1ed9c n\u00f3i chuy\u1ec7n ri\u00eang t\u01b0 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 n\u1eefa. <\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i t\u00e1c l\u1edbn nh\u1ea5t trong li\u00ean minh c\u1ea7m quy\u1ec1n, \u0111\u1ea3ng Bhumjaithai, \u0111\u00e3 r\u00fat kh\u1ecfi ch\u00ednh ph\u1ee7, vi\u1ec7n d\u1eabn \u0111o\u1ea1n ghi \u00e2m \u0111\u00e3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u00eau c\u1ef1c \u0111\u1ebfn ch\u1ee7 quy\u1ec1n, l\u00e3nh th\u1ed5, l\u1ee3i \u00edch v\u00e0 danh d\u1ef1 c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Th\u00e1i Lan. C\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u1ed1i l\u1eadp k\u00eau g\u1ecdi Paetongtarn t\u1eeb ch\u1ee9c v\u00e0 gi\u1ea3i t\u00e1n qu\u1ed1c h\u1ed9i, trong khi c\u00e1c cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c n\u1ed5 ra b\u00ean ngo\u00e0i t\u00f2a nh\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7 Th\u00e1i Lan. Th\u1eadm ch\u00ed, nh\u1eefng lo ng\u1ea1i v\u1ec1 m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00ednh qu\u00e2n s\u1ef1 ti\u1ec1m t\u00e0ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau l\u00ean. <\/p>\n<p>V\u1ec1 m\u1eb7t ngo\u1ea1i giao, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u201cl\u00e0m gia t\u0103ng c\u0103ng th\u1eb3ng\u201d gi\u1eefa hai qu\u1ed1c gia trong b\u1ed1i c\u1ea3nh tranh ch\u1ea5p l\u00e3nh th\u1ed5 \u0111ang di\u1ec5n ra. S\u1ef1 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a Th\u00e1i Lan \u0111\u00e3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh s\u1ef1 \u0111\u1ed5 v\u1ee1 ngo\u1ea1i giao v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1 v\u1ee1 ni\u1ec1m tin gi\u1eefa c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng.<\/p>\n<p>Tham chi\u1ebfu \u201cQu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng\u201d c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Machiavelli, n\u01a1i hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng quy\u1ebft \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean h\u01a1n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Hun Sen, d\u00f9 c\u00f3 v\u1ebb \u201c\u0111\u1ed3i b\u1ea1i\u201d, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 th\u1ec3 hi\u1ec7n n\u0103ng l\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng thao t\u00fang t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ec3 mang l\u1ea1i l\u1ee3i th\u1ebf cho c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u00f4ng. <\/p>\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a v\u1ee5 ph\u00e1t t\u00e1n cu\u1ed9c \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e0m \u0111\u00e3 l\u00e0m suy y\u1ebfu v\u1ecb th\u1ebf c\u1ee7a Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Th\u00e1i Lan m\u1ed9t c\u00e1ch hi\u1ec3n nhi\u00ean, tr\u1ef1c ti\u1ebfp ph\u1ee5c v\u1ee5 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n \u00f4ng Hun Sen v\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Cambodia. H\u00e0nh x\u1eed n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m suy y\u1ebfu m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u00e1c \u0111\u00e0m ph\u00e1n v\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u0169ng nh\u01b0 quy\u1ebft t\u00e2m c\u1ee7a Hun Sen tr\u01b0\u1edbc Th\u00e1i Lan v\u00e0 quan tr\u1ecdng h\u01a1n, ch\u1ee9ng minh s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 quy\u1ebft t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n \u00f4ng Hun Sen tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 ch\u00ednh tr\u1ecb trong ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng Cambodia. <\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y minh h\u1ecda cho quan \u0111i\u1ec3m \u201cm\u1ee5c \u0111\u00edch bi\u1ec7n minh cho ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n\u201d, trong \u0111\u00f3, \u201cm\u1ee5c \u0111\u00edch\u201d l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ebf m\u1ea1nh h\u01a1n c\u1ee7a Cambodia trong tranh ch\u1ea5p bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 \u201cph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n\u201d l\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng b\u1ea5t k\u1ec3 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb m\u1ea1nh m\u1ebd. <\/p>\n<p>S\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y cho th\u1ea5y r\u1eb1ng trong m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ed1i c\u1ea3nh \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, s\u1ef1 s\u1eb5n s\u00e0ng c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u01b0\u1ee3t qua c\u00e1c chu\u1ea9n m\u1ef1c ngo\u1ea1i giao v\u00e0 ni\u1ec1m tin c\u00e1 nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 r\u1ea5t hi\u1ec7u qu\u1ea3, d\u00f9 g\u00e2y tranh c\u00e3i, \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y l\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau trong \u201cQu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng\u201d v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng s\u1ef1 x\u1ea3o quy\u1ec7t v\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i (h\u00e0nh vi \u201cc\u00e1o gi\u00e0\u201d) \u0111\u1ec3 l\u00e0m suy y\u1ebfu v\u1ecb th\u1ebf c\u1ee7a \u0111\u1ed1i th\u1ee7 v\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 th\u1ed1ng tr\u1ecb, n\u01a1i \u201cs\u1ef1 th\u1eadt\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft l\u1ed9 m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 ch\u1ecdn l\u1ecdc \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ee5c ti\u00eau ch\u00ednh tr\u1ecb. <\/p>\n<p>Vi\u1ec7c b\u00e0 Paetongtarn s\u1eed d\u1ee5ng t\u1eeb ng\u1eef mang t\u00ednh gia \u0111\u00ecnh \u201cch\u00fa\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi Hun Sen, c\u00f9ng v\u1edbi \u201ct\u00ecnh b\u1ea1n l\u00e2u n\u0103m\u201d c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh Shinawatra v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh Hun Sen, cho th\u1ea5y m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c nh\u1eb1m t\u1eadn d\u1ee5ng c\u00e1c m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y thi\u1ec7n ch\u00ed v\u00e0 t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n cho vi\u1ec7c gi\u1ea3i quy\u1ebft ngo\u1ea1i giao. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c Hun Sen sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 c\u1ed1 \u00fd ph\u00e1t t\u00e1n c\u00f4ng khai cu\u1ed9c tr\u00f2 chuy\u1ec7n \u201cri\u00eang t\u01b0 v\u00e0 th\u00e2n t\u00ecnh\u201d n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 coi th\u01b0\u1eddng ho\u00e0n to\u00e0n m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 c\u00e1 nh\u00e2n n\u00e0y v\u00e0 ni\u1ec1m tin m\u00e0 n\u00f3 ng\u1ee5 \u00fd. <\/p>\n<p>V\u00f4 h\u00ecnh trung, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Hun Sen \u0111\u00e3 v\u0169 kh\u00ed h\u00f3a hi\u1ec7u qu\u1ea3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u00e1 nh\u00e2n, bi\u1ebfn m\u1ed9t c\u1eed ch\u1ec9 th\u00e2n m\u1eadt v\u00e0 tin c\u1eady th\u00e0nh m\u1ed9t ngu\u1ed3n g\u00e2y t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh tr\u1ecb nghi\u00eam tr\u1ecdng cho b\u00e0 Paetongtarn. <\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y minh h\u1ecda m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eafc c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a Machiavelli, r\u1eb1ng c\u00e1c m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u00e1 nh\u00e2n, ni\u1ec1m tin, ho\u1eb7c \u201cthi\u1ec7n ch\u00ed\u201d l\u00e0 th\u1ee9 y\u1ebfu so v\u1edbi l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb l\u1ee3i d\u1ee5ng ho\u1eb7c lo\u1ea1i b\u1ecf n\u1ebfu ch\u00fang xung \u0111\u1ed9t v\u1edbi c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi cai tr\u1ecb. N\u00f3 c\u1ee7ng c\u1ed1 l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Machiavelli r\u1eb1ng m\u1ed9t qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng n\u00ean d\u1ef1a v\u00e0o thi\u1ec7n ch\u00ed ho\u1eb7c t\u00ecnh c\u1ea3m c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u1ebfu \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn an ninh ho\u1eb7c l\u1ee3i th\u1ebf chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y cho th\u1ea5y r\u1eb1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Hun Sen, l\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean c\u00e1c m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u00e1 nh\u00e2n ho\u1eb7c gia \u0111\u00ecnh, ngay c\u1ea3 nh\u1eefng m\u1ed1i quan h\u1ec7 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c vun \u0111\u1eafp qua nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7 v\u1edbi gia t\u1ed9c Shinawatra \u0111\u1ea7y quy\u1ec1n l\u1ef1c t\u1ea1i Th\u00e1i Lan.<\/p>\n<h3>Ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c d\u1ee5ng c\u1ee7a Hun Sen trong ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam<\/h3>\n<p>L\u1ecbch s\u1eed quan h\u1ec7 gi\u1eefa Cambodia hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi vai tr\u00f2 then ch\u1ed1t c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam trong vi\u1ec7c gi\u00fap Cambodia tho\u00e1t kh\u1ecfi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 di\u1ec7t ch\u1ee7ng Pol Pot-Ieng Sary v\u00e0o n\u0103m 1979, ch\u1ea5m d\u1ee9t m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng \u0111en t\u1ed1i trong l\u1ecbch s\u1eed Cambodia. \u0110\u00e1ng ch\u00fa \u00fd v\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n \u1ea5y, khi ch\u00ednh Hun Sen, c\u00f2n ba \u0111\u00e0o l\u01b0u vong t\u00ecm ki\u1ebfm n\u01a1i \u1ea9n n\u00e1u t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam v\u00e0o n\u0103m 1977, m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m then ch\u1ed1t trong s\u1ef1 nghi\u1ec7p ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>C\u0169ng t\u1eeb b\u00e0n tay \u201cm\u1ee5 \u0111\u1ee1\u201d Vi\u1ec7t Nam \u201cch\u0103m b\u1eb5m\u201d, m\u00e0 Hun Sen t\u1eebng b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9ng ch\u00e2n v\u00e0o h\u1ec7 th\u1ed1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb Cambodia, th\u1eadm ch\u00ed, c\u1eafm r\u1ec5 v\u1eefng ch\u00e3i \u1edf v\u1ecb th\u1ebf cao nh\u1ea5t h\u1ec7 th\u1ed1ng.<\/p>\n<p>M\u1ed7i khi c\u00f3 d\u1ecbp, Hun Sen kh\u00f4ng h\u1ec1 ti\u1ebfc l\u1eddi b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam v\u1ec1 s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 l\u1ecbch s\u1eed v\u1edbi Cambodia v\u00e0 c\u00e1 nh\u00e2n \u00f4ng \u1ea5y. \u00d4ng \u0111\u00e3 c\u00f4ng khai th\u1eeba nh\u1eadn \u201cvai tr\u00f2 to l\u1edbn\u201d c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam trong vi\u1ec7c gi\u00fap Cambodia tho\u00e1t kh\u1ecfi n\u1ea1n di\u1ec7t ch\u1ee7ng. \u00d4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng tuy\u00ean b\u1ed1 m\u1ea1nh m\u1ebd nh\u01b0: \u201cN\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t Hun Sen c\u0169ng nh\u01b0 Cambodia nh\u01b0 hi\u1ec7n nay\u201d, nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u201ctinh th\u1ea7n qu\u1ed1c t\u1ebf trong s\u00e1ng\u201d c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 \u201ct\u00ecnh \u0111o\u00e0n k\u1ebft \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t\u201d gi\u1eefa hai qu\u1ed1c gia. Nh\u1eefng l\u1eddi tri \u00e2n n\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra h\u1ebft s\u1ee9c h\u00e0o ph\u00f3ng trong c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n k\u1ef7 ni\u1ec7m quan tr\u1ecdng c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Th\u1ebf nh\u01b0ng, m\u1eb7c cho l\u1eddi tri \u00e2n tr\u00ean m\u00f4i n\u1ed3ng th\u1eafm nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o \u0111i n\u1eefa, th\u00ec ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1ee7a Hun Sen \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u1ec1 do d\u1ef1 khi theo \u0111u\u1ed5i c\u00e1c s\u1ed1 ch\u00ednh s\u00e1ch ho\u00e0n to\u00e0n \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, th\u1eadm ch\u00ed, \u0111e d\u1ecda an ninh Vi\u1ec7t Nam. D\u0129 nhi\u00ean, c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u00f3 ph\u1ee5c v\u1ee5 l\u1ee3i \u00edch Cambodia, nh\u01b0:<\/p>\n<p>&#8211; C\u0103n c\u1ee9 H\u1ea3i qu\u00e2n Ream v\u1edbi s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c: Cambodia, v\u1edbi s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u00e0i ch\u00ednh v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u00e1ng k\u1ec3 t\u1eeb Trung Qu\u1ed1c, \u0111\u00e3 n\u00e2ng c\u1ea5p C\u0103n c\u1ee9 H\u1ea3i qu\u00e2n Ream tr\u00ean b\u1edd bi\u1ec3n ph\u00eda nam c\u1ee7a m\u00ecnh. \u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o cho th\u1ea5y Trung Qu\u1ed1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p s\u1eed d\u1ee5ng c\u0103n c\u1ee9 n\u00e0y. V\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a c\u0103n c\u1ee9 c\u00e1ch \u0111\u1ea3o Ph\u00fa Qu\u1ed1c c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a \u0111\u1ea7y 30km, \u0111\u00e3 l\u00e0m d\u1ea5y l\u00ean nh\u1eefng lo ng\u1ea1i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u1ec1 an ninh cho Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n qu\u00e2n s\u1ef1 ti\u1ec1m t\u00e0ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u1edf V\u1ecbnh Th\u00e1i Lan. M\u1eb7c d\u00f9 B\u1ed9 Ngo\u1ea1i giao Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp l\u00ean \u00e1n d\u1ef1 \u00e1n, nh\u01b0ng tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng h\u1ee3p t\u00e1c gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1ed1c gia c\u1ea7n \u201c\u0111\u00f3ng g\u00f3p t\u00edch c\u1ef1c cho h\u00f2a b\u00ecnh, an ninh, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a khu v\u1ef1c&#8230; ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi lu\u1eadt ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf\u201d , ng\u1ee5 \u00fd b\u00e1o hi\u1ec7u s\u1ef1 lo ng\u1ea1i c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u1ec1 nh\u1eefng h\u00e0m \u00fd \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; D\u1ef1 \u00e1n K\u00eanh \u0111\u00e0o Funan Techo (Ph\u00f9 Nam) v\u00e0 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn \u0110\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long: D\u1ef1 \u00e1n K\u00eanh \u0111\u00e0o Funan Techo c\u1ee7a Cambodia, m\u1ed9t tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y d\u00e0i 180km, l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng l\u1edbn. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c chuy\u00ean gia b\u00e0y t\u1ecf lo ng\u1ea1i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 r\u1eb1ng k\u00eanh \u0111\u00e0o n\u00e0y s\u1ebd c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng b\u1ea5t l\u1ee3i \u0111\u1ebfn \u0110\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u1ec1 t\u00e0i nguy\u00ean n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u00e2n b\u1eb1ng sinh th\u00e1i. Nh\u1eefng lo ng\u1ea1i c\u1ee5 th\u1ec3 bao g\u1ed3m kh\u1ea3 n\u0103ng g\u00e2y c\u1ea1n ki\u1ec7t ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Mekong, ph\u00e1 v\u1ee1 c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh l\u0169 l\u1ee5t t\u1ef1 nhi\u00ean, gia t\u0103ng x\u00e2m nh\u1eadp m\u1eb7n, thay \u0111\u1ed5i d\u00f2ng ch\u1ea3y n\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 chia c\u1eaft c\u00e1c v\u00f9ng ng\u1eadp l\u0169 xuy\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi quan tr\u1ecdng.<\/p>\n<p>S\u1ef1 \u01b0u ti\u00ean l\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia<\/p>\n<p>D\u00f9 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u00e0 ch\u00e2n th\u00e0nh b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n c\u00f4ng khai \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam v\u1ec1 s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 mang t\u00ednh s\u1ed1ng c\u00f2n, ch\u00ednh quy\u1ec1n Hun Sen \u0111\u00e3 li\u00ean t\u1ee5c theo \u0111u\u1ed5i c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c (C\u0103n c\u1ee9 H\u1ea3i qu\u00e2n Ream, K\u00eanh \u0111\u00e0o Funan Techo), m\u1ed9t m\u1eb7t, tr\u1ef1c ti\u1ebfp mang l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch cho quy\u1ec1n t\u1ef1 ch\u1ee7 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a Cambodia, nh\u01b0ng m\u1eb7t kh\u00e1c, l\u1ea1i ph\u1ee5c v\u1ee5 l\u1ee3i \u00edch s\u00e2u xa c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng nh\u01b0 bi\u1ec7n ph\u00e1p \u0111e d\u1ecda, kh\u1ed1ng ch\u1ebf v\u1ec1 an ninh \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>C\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n ngay c\u1ea3 khi ch\u00fang t\u1ea1o ra nh\u1eefng lo ng\u1ea1i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 b\u1ea5t l\u1ee3i cho an ninh v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. H\u00e0nh vi n\u00e0y ph\u00f9 h\u1ee3p tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ee7a Machiavelli r\u1eb1ng m\u1ed9t qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng n\u00ean s\u1eb5n s\u00e0ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u201cch\u1ed1ng l\u1ea1i l\u00f2ng trung th\u00e0nh, ch\u1ed1ng l\u1ea1i l\u00f2ng t\u1eeb thi\u1ec7n, ch\u1ed1ng l\u1ea1i l\u00f2ng t\u1ed1t, ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 th\u1eb3ng th\u1eafn, ch\u1ed1ng l\u1ea1i t\u00f4n gi\u00e1o\u201d n\u1ebfu \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 ph\u1ee5c v\u1ee5 s\u1ef1 b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. \u201cL\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n\u201d tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c ngo\u1ea1i giao ho\u1eb7c m\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 h\u00f9ng bi\u1ec7n tr\u00ean \u0111\u1ea7u m\u00f4i. Trong khi \u0111\u00f3, c\u00e1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh s\u00e1ch th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00fac \u0111\u1ea9y b\u1edfi m\u1ed9t t\u00ednh to\u00e1n l\u1ea1nh l\u00f9ng, h\u1ee3p l\u00fd v\u1ec1 l\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia, th\u1ec3 hi\u1ec7n tri\u1ebft l\u00fd \u201cm\u1ee5c \u0111\u00edch bi\u1ec7n minh cho ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n\u201d.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y r\u1eb1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Hun Sen, \u201cl\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia\u201d kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m t\u0129nh b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi c\u00e1c m\u1ed1i quan h\u1ec7 trong qu\u00e1 kh\u1ee9 hay t\u00ecnh c\u1ea3m, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a n\u0103ng \u0111\u1ed9ng, h\u01b0\u1edbng t\u1edbi t\u01b0\u01a1ng lai, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh b\u1edfi c\u00e1c th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 h\u1ed9i chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c. <\/p>\n<p>H\u00e0nh vi n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n th\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb, n\u01a1i nhi\u1ec7m v\u1ee5 ch\u00ednh c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 cai tr\u1ecb l\u00e0 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i, s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00e0 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, b\u1ea5t k\u1ec3 c\u00e1c li\u00ean minh trong qu\u00e1 kh\u1ee9, ngh\u0129a v\u1ee5 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c hay th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 s\u1ef1 h\u00e0m \u01a1n c\u00e1 nh\u00e2n. <\/p>\n<p>Vi\u1ec7c Cambodia ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c cho c\u0103n c\u1ee9 H\u1ea3i qu\u00e2n Ream v\u00e0 vi\u1ec7c theo \u0111u\u1ed5i K\u00eanh \u0111\u00e0o Funan Techo, b\u1ea5t ch\u1ea5p nh\u1eefng lo ng\u1ea1i c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u00e1c m\u1ed1i quan h\u1ec7 l\u1ecbch s\u1eed, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u l\u00e0 m\u1ed9t chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u00f3 ch\u1ee7 \u00fd \u0111\u1ec3 \u0111a d\u1ea1ng h\u00f3a c\u00e1c m\u1ed1i quan h\u1ec7 b\u00ean ngo\u00e0i v\u00e0 gi\u1ea3m s\u1ef1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c qu\u00e1 m\u1ee9c v\u00e0o b\u1ea5t k\u1ef3 n\u01b0\u1edbc n\u00e0o, bao g\u1ed3m c\u1ea3 Vi\u1ec7t Nam. B\u1eb1ng c\u00e1ch h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, Cambodia c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ti\u1ebfp c\u1eadn c\u00e1c ngu\u1ed3n l\u1ef1c, \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0 \u0111\u00f2n b\u1ea9y chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c m\u00e0 Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng ho\u1eb7c kh\u00f4ng th\u1ec3 cung c\u1ea5p, t\u1eeb \u0111\u00f3 n\u00e2ng cao v\u1ecb th\u1ebf \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u1ecf nh\u1eb1m c\u00e2n b\u1eb1ng vai tr\u00f2 c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c l\u1edbn v\u1edbi nhau, \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng quy\u1ec1n t\u1ef1 ch\u1ee7 v\u00e0 v\u1ecb th\u1ebf \u0111\u00e0m ph\u00e1n c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. <\/p>\n<p>N\u00f3 cho th\u1ea5y Hun Sen kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u201cv\u00f4 \u01a1n\u201d m\u00e0 c\u00f2n t\u00edch c\u1ef1c ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng trong m\u1ed9t b\u1ed1i c\u1ea3nh \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb ph\u1ee9c t\u1ea1p, th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00fd t\u01b0\u1edfng Machiavelli v\u1ec1 m\u1ed9t \u201ccon c\u00e1o\u201d \u0111\u1ee7 x\u1ea3o quy\u1ec7t \u0111\u1ec3 khai th\u00e1c c\u00e1c c\u01a1 h\u1ed9i v\u00e0 s\u1ef1 chia r\u1ebd gi\u1eefa c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c l\u1edbn h\u01a1n v\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh. Vi\u1ec7c duy tr\u00ec \u201cl\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n\u201d c\u00f4ng khai \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ee5c \u0111\u00edch gi\u1ea3m thi\u1ec3u ph\u1ea3n \u1ee9ng ti\u00eau c\u1ef1c ho\u1eb7c c\u00e1c c\u00e1o bu\u1ed9c ti\u1ec1m t\u00e0ng, trong khi c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee5 th\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 s\u1ef1 li\u00ean k\u1ebft chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c m\u1edbi. <\/p>\n<p>Tuy v\u00f4 \u01a1n, nh\u01b0ng Hun Sen v\u1eabn lu\u00f4n mi\u1ec7ng n\u00f3i bi\u1ebft \u01a1n Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 c\u00e1ch xoa nh\u1eb9 \u0111i c\u00e1c xung \u0111\u1ed9ng t\u1eeb ph\u00eda Vi\u1ec7t Nam, khi m\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y l\u1ef1a ch\u1ecdn th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi l\u1ee3i \u00edch an ninh c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, mi\u1ec5n ch\u00fang c\u00f3 l\u1ee3i cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y. V\u1edbi c\u00e1ch h\u00e0nh x\u1eed n\u00e0y, xem ra, \u00f4ng Hun Sen h\u01a1n \u0111\u1ee9t c\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia Vi\u1ec7t Nam khi lu\u00f4n lu\u00f4n ph\u1ea3i h\u00e0nh x\u1eed l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ef1 bi\u1ebft \u01a1n n\u01b0\u1edbc Nga (k\u1ebf th\u1eeba t\u1eeb Li\u00ean X\u00f4 c\u0169) v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c C\u1ed9ng s\u1ea3n. <\/p>\n<h3>Duy tr\u00ec quy\u1ec1n L\u1ef1c &#8211; S\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c <\/h3>\n<p>S\u1ef1 tr\u01b0\u1eddng t\u1ed3n ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c c\u1ee7a Hun Sen trong ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u ch\u00ednh quy\u1ec1n t\u1ea1i Cambodia l\u00e2u nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed, v\u01b0\u1ee3t qua c\u00e1c s\u00f3ng gi\u00f3 trong c\u00e1c cu\u1ed9c tranh gi\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u1edbi phe B\u1ea3o Ho\u00e0ng trong ch\u00ednh gi\u1edbi Cambodia, c\u0169ng nh\u01b0 v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng li\u00ean t\u1ee5c c\u1ee7a \u00f4ng ngay c\u1ea3 sau khi r\u1eddi ch\u1ee9c v\u1ee5 Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng (hi\u1ec7n l\u00e0 Ch\u1ee7 t\u1ecbch Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n, v\u1edbi con trai \u00f4ng l\u00e0 Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7n t\u1ea1i) l\u00e0 nh\u1eefng minh ch\u1ee9ng m\u1ea1nh m\u1ebd cho kh\u1ea3 n\u0103ng tranh \u0111o\u1ea1t, c\u1ee7ng c\u1ed1 v\u00e0 duy tr\u00ec quy\u1ec1n l\u1ef1c si\u00eau vi\u1ec7t c\u1ee7a \u00f4ng, ch\u00fang t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi m\u1ed1i quan t\u00e2m c\u1ee7a Machiavelli \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ea5t k\u1ef3 nh\u00e0 cai tr\u1ecb n\u00e0o. <\/p>\n<p>C\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u00f4ng, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 vi\u1ec7c ph\u00e1t t\u00e1n cu\u1ed9c \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e0m v\u1edbi Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Th\u00e1i Lan m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 t\u00ednh to\u00e1n \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 trong n\u01b0\u1edbc b\u1eb1ng c\u00e1ch th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 m\u1ea1nh m\u1ebd, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n v\u00e0 kh\u00f4ng khoan nh\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 l\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia. B\u1eb1ng c\u00e1ch gi\u1eef v\u1eefng l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee9ng r\u1eafn ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 s\u1ef1 x\u00fac ph\u1ea1m t\u1eeb n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i (v\u00ed d\u1ee5: nh\u1eefng b\u00ecnh lu\u1eadn c\u1ee7a Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Th\u00e1i Lan) v\u00e0 theo \u0111u\u1ed5i c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n ph\u00e1t tri\u1ec3n quy m\u00f4 l\u1edbn nh\u01b0 C\u0103n c\u1ee9 H\u1ea3i qu\u00e2n Ream, Funan Techo, \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1ea1o d\u1ef1ng h\u00ecnh \u1ea3nh m\u1ed9t nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ki\u00ean quy\u1ebft v\u00ec ch\u1ee7 quy\u1ec1n, ph\u1ea9m gi\u00e1 v\u00e0 s\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Cambodia, th\u00fac \u0111\u1ea9y t\u00ednh h\u1ee3p ph\u00e1p n\u1ed9i b\u1ed9, b\u1ea5t ch\u1ea5p nh\u1eefng lo ng\u1ea1i t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i v\u00e0 ma s\u00e1t khu v\u1ef1c ti\u1ec1m t\u00e0ng l\u00e0 ni\u1ec1m t\u1ef1 h\u00e0o qu\u1ed1c gia c\u1ee7a Cambodia. <\/p>\n<p>C\u00e1c quan \u0111i\u1ec3m c\u1ed1t l\u00f5i t\u1eeb \u201cQu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng\u201d c\u1ee7a Machiavelli<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 so s\u00e1nh h\u00e0nh vi c\u1ee7a Hun Sen v\u1edbi tri\u1ebft l\u00fd c\u1ee7a Machiavelli, c\u1ea7n hi\u1ec3u r\u00f5 c\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m c\u1ed1t l\u00f5i trong \u201cQu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng\u201d:<\/p>\n<p>* S\u1ef1 \u01b0u ti\u00ean v\u1ec1 an ninh qu\u1ed1c gia: Machiavelli l\u1eadp lu\u1eadn r\u1eb1ng m\u1ee5c ti\u00eau cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 cao nh\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n, an ninh v\u00e0 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. M\u1ecdi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, b\u1ea5t k\u1ec3 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang, cu\u1ed1i c\u00f9ng ph\u1ea3i ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ee5c ti\u00eau t\u1ed1i cao n\u00e0y. M\u1ed9t qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 v\u1ec7 ho\u1eb7c \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a m\u00ecnh th\u00ec s\u1ebd th\u1ea5t b\u1ea1i.<\/p>\n<p>* C\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb N\u0103ng L\u1ef1c, Hi\u1ec7u Qu\u1ea3, Quy\u1ebft \u0110o\u00e1n c\u1ea7n h\u01a1n gi\u00e1 tr\u1ecb \u0110\u1ea1o \u0110\u1ee9c th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>* M\u1ed9t ch\u00ednh tr\u1ecb gia ph\u1ea3i ph\u1ea3i v\u1eeba l\u00e0 \u201cC\u00e1o\u201d (X\u1ea3o Quy\u1ec7t, L\u1eeba D\u1ed1i) v\u1eeba l\u00e0 \u201cS\u01b0 T\u1eed\u201d (M\u1ea1nh M\u1ebd, D\u0169ng C\u1ea3m): Machiavelli n\u1ed5i ti\u1ebfng khuy\u00ean c\u00e1c qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng n\u00ean trau d\u1ed3i \u201ct\u00ednh c\u00e1ch linh ho\u1ea1t\u201d, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ea3 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a c\u00e1o v\u00e0 s\u01b0 t\u1eed. \u201cC\u00e1o\u201d t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho s\u1ef1 x\u1ea3o quy\u1ec7t, l\u1eeba d\u1ed1i v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u00e1nh b\u1eaby v\u00e0 nh\u1eadn ra c\u1ea1m b\u1eaby. \u201cS\u01b0 t\u1eed\u201d t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho s\u1ee9c m\u1ea1nh, l\u00f2ng d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng ng\u0103n ch\u1eb7n ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh b\u1ea1i k\u1ebb th\u00f9. S\u1ef1 l\u01b0\u1ee1ng t\u00ednh n\u00e0y ng\u1ee5 \u00fd vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c thao t\u00fang, che \u0111\u1eady v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 b\u1ea1o l\u1ef1c khi c\u00f3 l\u1ee3i cho qu\u1ed1c gia.<\/p>\n<p>* S\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa \u0110\u01b0\u1ee3c Y\u00eau v\u00e0 B\u1ecb S\u1ee3: M\u1eb7c d\u00f9 l\u00fd t\u01b0\u1edfng l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau v\u1eeba b\u1ecb s\u1ee3, Machiavelli kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 c\u1ea3 hai, th\u00ec \u201can to\u00e0n h\u01a1n nhi\u1ec1u khi B\u1ecb S\u1ee3 h\u01a1n l\u00e0 \u0110\u01b0\u1ee3c Y\u00eau\u201d. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 do n\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u00ecnh y\u00eau, l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ed1i li\u00ean k\u1ebft \u0111\u00e1ng tin c\u1eady h\u01a1n trong th\u1eddi k\u1ef3 kh\u00f3 kh\u0103n.<\/p>\n<p>* Quan ni\u1ec7m g\u00e2y tranh c\u00e3i r\u1eb1ng \u201cM\u1ee5c \u0111\u00edch bi\u1ec7n minh cho ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n\u201d: \u0110\u00e2y h\u1ea7u nh\u01b0 l\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m mang t\u00ednh n\u1ec1n t\u1ea3ng, c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a Machiavelli, cho r\u1eb1ng t\u00ednh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c ho\u1eb7c s\u1ef1 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh b\u1edfi k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a n\u00f3, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u1ebfu k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u00f3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, an ninh v\u00e0 quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. \u00d4ng khuy\u00ean c\u00e1c nh\u00e0 cai tr\u1ecb n\u00ean hi\u1ec3u c\u00e1ch t\u1ed3n t\u1ea1i \u201ctrong th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0 n\u00f3 v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 n\u00f3 n\u00ean c\u00f3\u201d, ng\u1ee5 \u00fd r\u1eb1ng ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n th\u1ef1c th\u1ef1c d\u1ee5ng ph\u1ea3i v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c l\u00fd t\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>Cho th\u1ea5y, ph\u00e2n t\u00edch h\u00e0nh x\u1eed c\u1ee7a Samdech Hun Sen qua l\u0103ng k\u00ednh Machiavelli, \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u1edbi h\u00ecnh m\u1eabu \u201cqu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng\u201d m\u00e0 Machiavelli m\u00f4 t\u1ea3.<\/p>\n<h3>Samdech Hun Sen &#8211; M\u1ed9t ch\u00ednh tr\u1ecb gia th\u1ef1c d\u1ee5ng<\/h3>\n<p>T\u1ed5ng h\u1ee3p h\u00e0nh x\u1eed trong su\u1ed1t h\u00e0nh tr\u00ecnh ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a Samdech Hun Sen th\u1ec3 hi\u1ec7n \u00f4ng \u1ea5y l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00ednh tr\u1ecb gia ki\u00ean c\u01b0\u1eddng, hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u00e0 \u0111\u1ea7y th\u1ef1c d\u1ee5ng. \u00d4ng \u1ea5y kh\u00f4ng qu\u00e1 \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb danh ti\u1ebfng, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, h\u00e0m \u01a1n ho\u1eb7c c\u00e1c quy t\u1eafc giao t\u1ebf th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng\u2026 m\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed, \u00f4ng c\u00f2n s\u1eb5n s\u00e0ng d\u1eabm \u0111\u1ea1p l\u00ean ch\u00fang n\u1ebfu \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 gi\u00fap c\u1ee7ng c\u1ed1 v\u1ecb th\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a \u00f4ng ho\u1eb7c l\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia Cambodia. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, kh\u1ea3 n\u0103ng duy tr\u00ec th\u1eddi gian c\u1ea7m quy\u1ec1n l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng li\u00ean t\u1ee5c c\u1ee7a \u00f4ng trong h\u1ec7 th\u1ed1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c trong n\u01b0\u1edbc l\u00e0 minh ch\u1ee9ng cho s\u1ef1 th\u00e0nh th\u1ea1o c\u1ee7a \u00f4ng trong vi\u1ec7c s\u1ed1ng theo c\u00e1c quan \u0111i\u1ec3m t\u1eeb \u201cQu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng\u201d c\u1ee7a Machiavelli, d\u00f9 \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u1ecdc ho\u1eb7c ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y. N\u1ebfu ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ecdc, \u00f4ng \u1ea5y qu\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t \u201cQu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng\u201d b\u1ea9m sinh t\u1eeb trong m\u00e1u.<\/p>\n<p>Th\u1ebf n\u00ean, cho d\u00f9 th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 ch\u1ec9 tr\u00edch ho\u1eb7c ph\u1ec9 nh\u1ed5 \u00f4ng \u1ea5y nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, th\u00ec c\u0169ng m\u1eb7c, v\u00ec \u0111\u1ea5y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00f4ng \u1ea5y. Ch\u1ee7 th\u1ec3 m\u00e0 \u00f4ng nh\u1eafm \u0111\u1ebfn trong c\u00e1c h\u00e0nh x\u1eed c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 qu\u1ed1c d\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Cambodia c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y. N\u1ebfu qu\u1ed1c d\u00e2n c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y v\u1eabn t\u00edn nhi\u1ec7m v\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y v\u1eabn \u1edf \u01b0u th\u1ebf \u201ck\u00e8o tr\u00ean\u201d v\u1ec1 v\u1ecb th\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb so v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 ch\u00ednh tr\u1ecb trong n\u01b0\u1edbc, trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u00f3, \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 l\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb gia th\u00e0nh c\u00f4ng, v\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch t\u1ed1i h\u1eadu c\u1ee7a m\u1ed9t m\u00ecnh theo l\u0103ng k\u00ednh \u201cQu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng\u201d c\u1ee7a Machiavelli.<\/p>\n<p>V\u1edbi Vi\u1ec7t Nam, tuy h\u00e0nh x\u1eed v\u00f4 \u01a1n, nh\u01b0ng Hun Sen v\u1eabn lu\u00f4n mi\u1ec7ng n\u00f3i bi\u1ebft \u01a1n Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 c\u00e1ch xoa nh\u1eb9 \u0111i c\u00e1c xung \u0111\u1ed9ng t\u1eeb ph\u00eda Vi\u1ec7t Nam, khi m\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y l\u1ef1a ch\u1ecdn th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi l\u1ee3i \u00edch an ninh c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, mi\u1ec5n ch\u00fang mang l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch cho c\u00e1 nh\u00e2n \u00f4ng \u1ea5y v\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Cambodia. V\u1edbi c\u00e1ch h\u00e0nh x\u1eed n\u00e0y, xem ra, \u00f4ng Hun Sen h\u01a1n \u0111\u1ee9t c\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia Vi\u1ec7t Nam khi lu\u00f4n lu\u00f4n ph\u1ea3i h\u00e0nh x\u1eed l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ef1 h\u00e0m \u01a1n n\u01b0\u1edbc Nga (k\u1ebf th\u1eeba t\u1eeb Li\u00ean X\u00f4 c\u0169) v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c, k\u1ec3 c\u1ea3 h\u00e0nh x\u1eed \u1ea5y c\u00f3 h\u1ea1i cho h\u00ecnh \u1ea3nh ho\u1eb7c l\u1ee3i \u00edch Vi\u1ec7t Nam. <\/p>\n<p>L\u0103ng k\u00ednh \u201cQu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng\u201d c\u1ee7a Machiavelli kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 khu\u00f4n m\u1eabu ho\u00e0n h\u1ea3o ho\u1eb7c mang t\u00ednh quy lu\u1eadt c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u00ednh tr\u1ecb gia. Th\u1ebf nh\u01b0ng, nhi\u1ec1u ch\u00ednh tr\u1ecb gia tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi t\u1eeb 500 n\u0103m qua \u0111\u00e3 t\u1eebng xem t\u00e1c ph\u1ea9m \u1ea5y nh\u01b0 l\u00e0 Kinh Th\u00e1nh v\u1ec1 thu\u1eadt cai tr\u1ecb. Cho n\u00ean, c\u1ee9 b\u1ec9 b\u00f4i \u00f4ng Hun Sen theo gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang ta, v\u00ec \u0111i\u1ec1u \u1ea5y l\u00e0 ch\u00ednh \u0111\u00e1ng, nh\u01b0ng m\u1eb7t kh\u00e1c, c\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebft r\u1eb1ng ch\u00ednh tr\u1ecb gia h\u00e0nh x\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 \u00f4ng \u1ea5y kh\u00f4ng d\u1ec5 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi\u2026<\/p>\n<p>*<b>B\u00e0i vi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec7n quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a RFA.<\/b><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Tin t\u1eeb RFA <a href=\"https:\/\/rfa.org\/vietnamese\/binh-luan\/2025\/06\/21\/hun-sen-cambodia-thai-thu-tuong\/\" target=\"_blank\" class=\"feedzy-rss-link-icon\" rel=\"noopener\">Read More<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cQu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng\u201d, h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m g\u1ed1i \u0111\u1ea7u gi\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nhi\u1ec1u ch\u00ednh tr\u1ecb gia tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi su\u1ed1t t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 16, th\u1eddi \u0111i\u1ec3m cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n cho \u0111\u1ebfn nay. T\u00e1c gi\u1ea3 s\u00e1ch l\u00e0 Niccolo Machiavelli, ng\u01b0\u1eddi \u00dd \u0110\u1ea1i L\u1ee3i. T\u00ean t\u00e1c ph\u1ea9m nguy\u00ean g\u1ed1c Latin l\u00e0 De Principatibus, Ngo\u00e0i t\u1ef1a &hellip;<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":57732,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[239],"tags":[],"class_list":["post-57731","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-vietnam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57731","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57731"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57731\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/57732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}