{"id":60378,"date":"2025-09-23T11:30:15","date_gmt":"2025-09-23T18:30:15","guid":{"rendered":"https:\/\/vietvalley.com\/nguoi-cao-nien-khong-nen-an-sang-tre\/"},"modified":"2025-09-23T11:30:15","modified_gmt":"2025-09-23T18:30:15","slug":"nguoi-cao-nien-khong-nen-an-sang-tre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/nguoi-cao-nien-khong-nen-an-sang-tre\/","title":{"rendered":"Ng\u01b0\u1eddi cao ni\u00ean, kh\u00f4ng n\u00ean \u0103n s\u00e1ng tr\u1ec5"},"content":{"rendered":"<p>Trong m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n hai th\u1eadp k\u1ef7, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc\u00a0t\u1ea1i Mass General Brigham x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan \u0111\u00e1ng k\u1ec3 gi\u1eefa vi\u1ec7c \u0103n s\u00e1ng mu\u1ed9n v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe suy gi\u1ea3m \u1edf ng\u01b0\u1eddi cao tu\u1ed5i.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed Communications Medicine, cho th\u1ea5y vi\u1ec7c \u0103n s\u00e1ng tr\u1ec5 t\u01b0\u1edfng ch\u1eebng nh\u01b0 v\u00f4 h\u1ea1i l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ea3nh b\u00e1o s\u1edbm quan tr\u1ecdng v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u1ee9c kh\u1ecfe ti\u1ec1m \u1ea9n.<\/p>\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y cung c\u1ea5p m\u1ed9t g\u00f3c nh\u00ecn m\u1edbi \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t c\u00e2u n\u00f3i quen thu\u1ed9c \u201cb\u1eefa s\u00e1ng l\u00e0 b\u1eefa \u0103n quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t trong ng\u00e0y,\u201d \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00f3m d\u00e2n s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi cao tu\u1ed5i.<\/p>\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u, ph\u00e2n t\u00edch d\u1eef li\u1ec7u t\u1eeb 2,945 ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i t\u1eeb 42 \u0111\u1ebfn 94, ph\u00e1t hi\u1ec7n ra m\u1ed9t xu h\u01b0\u1edbng r\u00f5 r\u1ec7t: khi gi\u00e0 \u0111i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng tr\u00ec ho\u00e3n c\u1ea3 gi\u1edd \u0103n s\u00e1ng v\u00e0 t\u1ed1i. S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 th\u1eddi gian \u0103n u\u1ed1ng n\u00e0y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t r\u00f5 r\u1ec7t \u1edf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u1ee9c kh\u1ecfe ti\u1ec1m \u1ea9n ho\u1eb7c c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng th\u1ee9c khuya do di truy\u1ec1n. Tuy nhi\u00ean, kh\u00e1m ph\u00e1 \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd nh\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 tr\u1ef1c ti\u1ebfp gi\u1eefa vi\u1ec7c \u0103n s\u00e1ng mu\u1ed9n v\u00e0 nguy c\u01a1 t\u1eed vong gia t\u0103ng.<\/p>\n<p>T\u00e1c gi\u1ea3 ch\u00ednh, B\u00e1c S\u0129 Hassan Dashti, m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc dinh d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 nh\u00e0 sinh h\u1ecdc nh\u1ecbp sinh h\u1ecdc, nh\u1ea5n m\u1ea1nh ti\u1ec1m n\u0103ng c\u1ee7a ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u s\u1ee9c kh\u1ecfe \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0ng m\u1ea1nh m\u1ebd. \u00d4ng cho bi\u1ebft s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i trong th\u00f3i quen \u0103n u\u1ed1ng c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 t\u00edn hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 b\u1ec7nh nh\u00e2n v\u00e0 b\u00e1c s\u0129 l\u00e2m s\u00e0ng t\u00ecm hi\u1ec3u c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u1ee9c kh\u1ecfe th\u1ec3 ch\u1ea5t v\u00e0 tinh th\u1ea7n ti\u1ec1m \u1ea9n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cung c\u1ea5p m\u1ed9t ch\u1ec9 s\u1ed1 d\u1ec5 theo d\u00f5i, kh\u00f4ng x\u00e2m l\u1ea5n, th\u00fac \u0111\u1ea9y vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 y t\u1ebf chuy\u00ean s\u00e2u h\u01a1n.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee5 th\u1ec3 n\u00e0y, m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa th\u1eddi gian \u0103n u\u1ed1ng v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb khoa h\u1ecdc v\u1ec1 nh\u1ecbp sinh h\u1ecdc. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 sinh h\u1ecdc 24 gi\u1edd b\u00ean trong c\u01a1 th\u1ec3, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c qu\u00e1 tr\u00ecnh sinh l\u00fd, t\u1eeb chu k\u1ef3 ng\u1ee7-th\u1ee9c \u0111\u1ebfn qu\u00e1 tr\u00ecnh trao \u0111\u1ed5i ch\u1ea5t v\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t hormone. Th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0103n u\u1ed1ng \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng b\u1ed9 h\u00f3a c\u00e1c \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 sinh h\u1ecdc n\u00e0y. Khi ch\u00fang ta \u0103n, n\u00f3 b\u00e1o hi\u1ec7u cho c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng b\u00ean trong c\u01a1 th\u1ec3 r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201cban ng\u00e0y\u201d v\u00e0 th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, ti\u00eau h\u00f3a th\u1ee9c \u0103n v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, vi\u1ec7c nh\u1ecbn \u0103n trong th\u1eddi gian d\u00e0i cho c\u01a1 th\u1ec3 bi\u1ebft n\u00f3 c\u1ea7n\u00a0chu\u1ea9n b\u1ecb cho \u201cban \u0111\u00eam\u201d v\u00e0 ngh\u1ec9 ng\u01a1i.<\/p>\n<p>S\u1ef1 gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u t\u1ef1 nhi\u00ean n\u00e0y, th\u01b0\u1eddng do th\u00f3i quen \u0103n u\u1ed1ng kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9, s\u1ebd g\u00e2y ra nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u00eau c\u1ef1c lan r\u1ed9ng. \u0102n tr\u1ec5 v\u00e0o ban ng\u00e0y, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t g\u1ea7n gi\u1edd \u0111i ngh\u1ec9 tr\u01b0a, c\u00f3 nguy c\u01a1 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 sinh h\u1ecdc c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 trao \u0111\u1ed5i ch\u1ea5t, do c\u01a1 th\u1ec3 k\u00e9m hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n trong vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd th\u1ee9c \u0103n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0o ban \u0111\u00eam.<\/p>\n<p>Theo th\u1eddi gian, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0m t\u0103ng nguy c\u01a1 m\u1eafc h\u1ed9i ch\u1ee9ng chuy\u1ec3n h\u00f3a, g\u1ed3m m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c t\u00ecnh tr\u1ea1ng nh\u01b0 huy\u1ebft \u00e1p cao, \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ebft cao, m\u1ee1 th\u1eeba quanh eo v\u00e0 m\u1ee9c cholesterol ho\u1eb7c triglyceride b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng \u2013 t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0m t\u0103ng nguy c\u01a1 m\u1eafc b\u1ec7nh tim, \u0111\u1ed9t qu\u1ef5 v\u00e0 ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng lo\u1ea1i hai.<\/p>\n<p>H\u01a1n n\u1eefa, \u0103n s\u00e1ng tr\u1ec5 l\u00e0 tri\u1ec7u ch\u1ee9ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u01a1n ch\u1ec9 duy nh\u1ea5t m\u1ed9t. N\u00f3 ch\u1ec9 ra nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong th\u00f3i quen h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi do c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 s\u1ee9c kh\u1ecfe th\u1ec3 ch\u1ea5t ho\u1eb7c tinh th\u1ea7n g\u00e2y ra. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111au m\u00e3n t\u00ednh, c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c c\u00e1c t\u00ecnh tr\u1ea1ng nh\u01b0 tr\u1ea7m c\u1ea3m c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y kh\u00f3 th\u1ee9c d\u1eady v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ng\u00e0y m\u1edbi v\u00e0o m\u1ed9t gi\u1edd c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0103n s\u00e1ng mu\u1ed9n. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, suy gi\u1ea3m nh\u1eadn th\u1ee9c ho\u1eb7c c\u00e1c b\u1ec7nh tho\u00e1i h\u00f3a th\u1ea7n kinh c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u1ea3m gi\u00e1c v\u1ec1 th\u1eddi gian v\u00e0 th\u00f3i quen c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, khi\u1ebfn h\u1ecd \u0103n s\u00e1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang gi\u1edd.<\/p>\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u c\u0169ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn vai tr\u00f2 c\u1ee7a di truy\u1ec1n h\u1ecdc, l\u01b0u \u00fd xu h\u01b0\u1edbng th\u1ee9c khuya\u00a0c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u1eddi gian \u0103n mu\u1ed9n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, th\u00f3i quen \u0103n s\u00e1ng tr\u1ec5\u00a0c\u00f3 c\u01a1 s\u1edf sinh h\u1ecdc, nh\u01b0ng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1eabn li\u00ean k\u1ebft n\u00f3 v\u1edbi nguy c\u01a1 m\u1eafc c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u1ee9c kh\u1ecfe cao. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y nh\u1ea5n m\u1ea1nh t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c nh\u1eadn bi\u1ebft s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c gi\u1eefa khuynh h\u01b0\u1edbng sinh h\u1ecdc v\u00e0 l\u1ef1a ch\u1ecdn l\u1ed1i s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ed9t ph\u00e1 n\u00e0y nh\u1ea5n m\u1ea1nh gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a vi\u1ec7c quan s\u00e1t nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i tinh t\u1ebf trong th\u00f3i quen h\u00e0ng ng\u00e0y. M\u1eb7c d\u00f9 c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00f4ng cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0103n s\u00e1ng mu\u1ed9n l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00e1ng b\u00e1o \u0111\u1ed9ng, nh\u01b0ng vi\u1ec7c tr\u00ec ho\u00e3n b\u1eefa \u0103n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u1eefa s\u00e1ng,\u00a0l\u00e0 m\u1ed9t l\u00fd do quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi cao tu\u1ed5i \u0111\u1ebfn g\u1eb7p b\u00e1c s\u0129 ch\u0103m s\u00f3c s\u1ee9c kh\u1ecfe th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 t\u00e1c gi\u1ea3 ch\u00ednh \u2013 B\u00e1c S\u0129\u00a0Altug Didikoglu \u2013 l\u01b0u \u00fd, nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y b\u1ed5 sung th\u00eam hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa th\u00f3i quen h\u00e0ng ng\u00e0y v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe l\u00e2u d\u00e0i, cho th\u1ea5y m\u1ed9t b\u1eefa s\u00e1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n, \u0111\u00fang gi\u1edd kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0nh m\u1ea1nh m\u00e0 c\u00f2n th\u1ec3 hi\u1ec7n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ee9c s\u1ed1ng t\u1ed1t v\u00e0 tu\u1ed5i th\u1ecd l\u00e2u d\u00e0i.<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/saigonnhonews.com\/doi-song\/nguoi-cao-nien-khong-nen-an-sang-tre\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ng\u01b0\u1eddi cao ni\u00ean, kh\u00f4ng n\u00ean \u0103n s\u00e1ng tr\u1ec5<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/saigonnhonews.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Saigon Nh\u1ecf<\/a>.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trong m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n hai th\u1eadp k\u1ef7, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc\u00a0t\u1ea1i Mass General Brigham x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan \u0111\u00e1ng k\u1ec3 gi\u1eefa vi\u1ec7c \u0103n s\u00e1ng mu\u1ed9n v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe suy gi\u1ea3m \u1edf ng\u01b0\u1eddi cao tu\u1ed5i. Nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed Communications Medicine, cho th\u1ea5y vi\u1ec7c \u0103n &hellip;<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-60378","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-health"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60378"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60378\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}