{"id":61356,"date":"2025-11-01T15:30:23","date_gmt":"2025-11-01T22:30:23","guid":{"rendered":"https:\/\/vietvalley.com\/jane-goodall-va-loai-vuon\/"},"modified":"2025-11-01T15:30:23","modified_gmt":"2025-11-01T22:30:23","slug":"jane-goodall-va-loai-vuon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/jane-goodall-va-loai-vuon\/","title":{"rendered":"Jane Goodall v\u00e0 lo\u00e0i v\u01b0\u1ee3n"},"content":{"rendered":"<p>B\u00e0 Jane Goodall, chuy\u00ean gia v\u1ec1 linh tr\u01b0\u1edfng (primate) v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 nh\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n sinh v\u1eadt, v\u1eeba qua \u0111\u1eddi, h\u01b0\u1edfng th\u1ecd 91 tu\u1ed5i. S\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn v\u00e0 t\u00f4n vinh nh\u01b0 c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh v\u0129 \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i th\u1ebf gi\u1edbi. R\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn b\u00e0 qua c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u, th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh v\u00e0 truy\u1ec1n b\u00e1 ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u1ec1 tinh tinh (chimpanzee hay \u201cchimp\u201d m\u1ed9t gi\u1ed1ng v\u01b0\u1ee3n \/ kh\u1ec9 kh\u00f4ng \u0111u\u00f4i).<\/p>\n<p>Jane Goodall sinh ng\u00e0y 3 Th\u00e1ng T\u01b0 n\u0103m 1934 t\u1ea1i London, Anh Qu\u1ed1c, T\u1eeb th\u1ee7a th\u01a1 \u1ea5u, c\u00f4 b\u00e9 Jane \u0111\u00e3 say m\u00ea t\u00ecm hi\u1ec3u c\u00e1ch sinh ho\u1ea1t c\u1ee7a th\u00fa v\u1eadt chung quanh. R\u1eddi gia \u0111\u00ecnh n\u0103m 18 tu\u1ed5i, c\u00f4 g\u00e1i tr\u1ebb l\u00e0m nhi\u1ec1u c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 t\u1ef1 l\u1eadp v\u00e0 khi l\u00e0m th\u01b0 k\u00fd cho m\u1ed9t h\u00e3ng phim \u0111\u00e3 mang \u0111\u1ebfn c\u01a1 h\u1ed9i sinh s\u1ed1ng t\u1ea1i ch\u00e2u Phi. \u1ede \u0111\u00f3, Jane tr\u1edf th\u00e0nh ph\u1ee5 t\u00e1 cho nh\u00e0 nh\u00e2n ch\u1ee7ng h\u1ecdc Louis Leakey. Ch\u00ednh \u00f4ng Leaky \u0111\u00e3 m\u1edf ra con \u0111\u01b0\u1eddng gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho ph\u1ee5 n\u1eef n\u00e0y. N\u0103m 1965, Jane Goodall th\u1ee5 nh\u1eadn v\u0103n b\u1eb1ng ti\u1ebfn s\u0129 v\u1ec1 ethology, ng\u00e0nh h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u sinh ho\u1ea1t c\u1ee7a th\u00fa v\u1eadt trong thi\u00ean nhi\u00ean t\u1eeb \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Cambridge, Anh Qu\u1ed1c. B\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111o\u1ea1t b\u1eb1ng ti\u1ebfn s\u0129 m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1ea3i qua ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1ec3 t\u1ed1t nghi\u1ec7p c\u1eed nh\u00e2n (AB). Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng, \u00f4ng Derek Bryceson, \u0111\u00e3 gi\u00fap b\u00e0 Goodall th\u00e0nh l\u1eadp Gombe Stream National Park t\u1ea1i Tanzania.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Gombe n\u01a1i b\u00e0 Goodall sinh s\u1ed1ng v\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c, cho \u0111\u1ebfn n\u0103m 1975 tr\u1edf th\u00e0nh n\u01a1i hu\u1ea5n luy\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c sinh vi\u00ean ban cao h\u1ecdc, ti\u1ebfn s\u0129 ng\u00e0nh ethology.<\/p>\n<p>R\u1eddi ch\u00e2u Phi, b\u00e0 Goodall qua Hoa K\u1ef3 sinh s\u1ed1ng v\u00e0 th\u00e0nh l\u1eadp nhi\u1ec1u t\u1ed5 ch\u1ee9c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c v\u1ec1 ng\u00e0nh h\u1ecdc k\u1ec3 tr\u00ean nh\u01b0 Jane Goodall Institute for Wildlife Research, Education and Conservation (hay the Jane Goodall Institute) t\u1ea1i California, Jane Goodall\u2019s Roots &amp; Shoots\u2026<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>C\u00e1c kh\u00e1m ph\u00e1 c\u1ee7a Ti\u1ebfn S\u0129 Goodall \u0111\u00e3 s\u1eeda ch\u1eefa c\u00e1c th\u00e0nh ki\u1ebfn sai l\u1ea7m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 tinh tinh. Gi\u1ed1ng v\u01b0\u1ee3n \u1ea5y \u0103n th\u1ecbt v\u00e0 hoa qu\u1ea3, bi\u1ebft ch\u1ebf t\u1ea1o v\u00e0 d\u00f9ng d\u1ee5ng c\u1ee5 c\u0169ng nh\u01b0 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u00e0 sinh s\u1ed1ng theo t\u1ed5 ch\u1ee9c x\u00e3 h\u1ed9i ph\u1ee9c t\u1ea1p. Sau nhi\u1ec1u n\u0103m quan s\u00e1t, th\u1eed nghi\u1ec7m, b\u00e0 Goodall \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p v\u00e0 ph\u00e1t h\u00e0nh cu\u1ed1n The Chimpanzees of Gombe: Patterns of Behavior (1986), cu\u1ed1n s\u00e1ch gi\u00e1o khoa \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1ea1o d\u1ef1ng c\u0103n b\u1ea3n ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u1ec1 tinh tinh.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Kh\u00e1m ph\u00e1 v\u1ec1 lo\u00e0i v\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a b\u00e0 Goodall b\u1eaft \u0111\u1ea7u khi \u201cchung s\u1ed1ng\u201d trong r\u1eebng v\u1edbi con tinh tinh m\u00e0 b\u00e0 \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 David Graybeard. L\u1ea7n \u0111\u1ea7u khi l\u1ebdo \u0111\u1ebdo theo David, Jane Goodall trao cho con v\u1eadt m\u1ed9t h\u1ea1t \u0111\u1eadu th\u00f4ng. David c\u1ea7m r\u1ed3i th\u1ea3 r\u01a1i h\u1ea1t \u0111\u1eadu nh\u01b0ng l\u1ea1i nh\u1eb9 nh\u00e0ng n\u1eafm tay b\u00e0 \u1ea5y. Th\u00ec ra \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch tinh tinh tr\u1ea5n an \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i. B\u00e0 Jane nh\u1eadn ra kho\u1ea3nh kh\u1eafc th\u00e2n thi\u1ec7n n\u00e0y v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi con v\u1eadt qua c\u00e1c c\u1eed ch\u1ec9.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Ng\u00e0y qua ng\u00e0y, Jane Goodall quan s\u00e1t v\u00e0 ghi nh\u1eadn nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1edbi m\u1ebb kh\u00e1c. C\u00f3 l\u1ea7n David d\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e0nh c\u00e2y, t\u01b0\u1edbc b\u1ecf h\u1ebft l\u00e1 r\u1ed3i ch\u1ecdc cho b\u1ec3 \u1ed5 m\u1ed1i v\u00e0 thong th\u1ea3 b\u1ed1c t\u1eebng nh\u00f3m m\u1ed1i m\u00e0 \u0103n. Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u1ea5y cho th\u1ea5y r\u1eb1ng tinh tinh bi\u1ebft \u201cch\u1ebf t\u1ea1o\u201d v\u00e0 d\u00f9ng v\u1eadt d\u1ee5ng, bi\u1ebfn c\u00e0nh c\u00e2y th\u00e0nh que nh\u1ecdn, v\u00e0 \u0103n m\u1ed1i nh\u01b0 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Jane Goodall ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u00ecm ki\u1ebfm, h\u1ecdc h\u1ecfi qua c\u00e1ch s\u1ed1ng qu\u00e2y qu\u1ea7n v\u1edbi lo\u00e0i v\u01b0\u1ee3n, \u0111\u1eb7t t\u00ean t\u1eebng con th\u00fa thay v\u00ec nh\u00ecn ng\u1eafm t\u1eeb xa qua phim \u1ea3nh thu g\u00f3p. C\u00e1ch nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00f4 c\u00f9ng m\u1edbi l\u1ea1 qua kinh nghi\u1ec7m c\u00e1 nh\u00e2n. Ti\u1ebfp x\u00fac g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi th\u00fa r\u1eebng<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>\u0111\u1ec3 thu nh\u1eb7t d\u1eef ki\u1ec7n k\u1ec3 c\u1ea3 t\u00ecm hi\u1ec3u c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a ch\u00fang. Nh\u1eefng n\u0103m 60 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, khoa h\u1ecdc ch\u01b0a bi\u1ebft nhi\u1ec1u v\u1ec1 th\u00fa v\u1eadt \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n l\u1ea1i kinh nghi\u1ec7m h\u1ecdc h\u1ecfi, v\u00e0 Jane Goodall \u0111\u00e3 t\u1ef1 h\u1ecdc theo ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch ri\u00eang.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Thay v\u00ec \u0111\u00e1nh s\u1ed1, Jane Goodall \u0111\u1eb7t t\u00ean cho m\u1ed7i con tinh tinh, ghi ch\u00e9p h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00e0 c\u00e1ch bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a ch\u00fang r\u1ed3i c\u00f4ng b\u1ed1 c\u00e1c kh\u00e1m ph\u00e1 \u1ea5y. \u0110i\u1ec1u d\u1ec5 hi\u1ec3u l\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc sinh v\u1eadt ng\u1ee1 ng\u00e0ng r\u1ed3i ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, ch\u00ea bai v\u00ec ch\u01b0a ai ch\u1ecbu lang thang trong r\u1eebng ng\u00e0y n\u00e0y sang ng\u00e0y kh\u00e1c. H\u1ecd cho r\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch t\u00ecm hi\u1ec3u c\u1ee7a b\u00e0 \u1ea5y \u201csai\u201d, tr\u1ebb, \u00edt kinh nghi\u1ec7m v\u00e0 ch\u1eb3ng t\u1ed1t nghi\u1ec7p t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc n\u00e0o n\u00ean c\u00e1c kh\u00e1m ph\u00e1 n\u1ecd \u201cthi\u1ebfu c\u0103n b\u1ea3n\u201d khoa h\u1ecdc (ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng nghi\u1ec7m).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>B\u1ecf m\u1eb7c l\u1eddi khen ch\u00ea, b\u00e0 Goodall ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u qua nh\u1eefng sinh ho\u1ea1t tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi th\u00fa r\u1eebng. Jane Goodall l\u00e0 m\u1ed9t trong ba sinh vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o s\u01b0 Leakey tuy\u1ec3n ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 linh tr\u01b0\u1edfng trong m\u00f4i sinh c\u1ee7a ch\u00fang. Jane Goodall ch\u1ecdn v\u01b0\u1ee3n tinh tinh, Dian Fossey t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 kh\u1ec9 \u0111\u1ed9t (gorilla) v\u00e0 Birut\u0117 Galdikas h\u1ecdc h\u1ecfi v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddi \u01b0\u01a1i (orangutan). B\u1ed9 ba n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 x\u01b0\u1edbng l\u00e0 \u201cLeakey\u2019s Angels\u201d, ba thi\u00ean th\u1ea7n c\u1ee7a gi\u00e1o s\u01b0 Leaky trong ng\u00e0nh ethology.<\/p>\n<p>Th\u1ebf gi\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn b\u00e0 Goodall qua c\u00f4ng tr\u00ecnh kh\u00e1m ph\u00e1 c\u1ee7a b\u00e0 \u1ea5y v\u00e0o n\u0103m 1963 khi National Geographic \u0111\u0103ng t\u1ea3i b\u00e0i c\u00f4ng b\u1ed1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u201cMy Life Among Wild Chimpanzees.\u201d<br \/>\nSau \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh kh\u00e1m ph\u00e1 v\u00e0 hu\u1ea5n luy\u1ec7n c\u1ee7a Ti\u1ebfn S\u0129 Goodall \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f4ng nh\u1eadn qua c\u00e1c gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng cao qu\u00fd: Dame Commander of the Order of the British Empire (DBE) n\u0103m 2003; the Templeton Prize (2021); the Stephen Hawking Medal for Science Communication (2022), v\u00e0<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>the Presidential Medal of Freedom (2025).<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i c\u00e1c th\u00e0nh qu\u1ea3 trong khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng tr\u00ecnh kh\u00e1m ph\u00e1 c\u1ee7a b\u00e0 Goodall \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 m\u1ed9t cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng ph\u00e1 \u0111\u1ed5 c\u00e1c th\u00e0nh ki\u1ebfn v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00e0 ph\u00e1 \u0111\u1ed5 c\u1ea3 h\u00e0ng r\u00e0o [v\u00f4 h\u00ecnh] ng\u0103n c\u1ea3n ph\u1ee5 n\u1eef ti\u1ebfn th\u00e2n trong x\u00e3 h\u1ed9i. C\u00e1c kh\u00e1m ph\u00e1 \u1ea5y cho th\u1ea5y ranh gi\u1edbi gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u00fa v\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f2n r\u00f5 r\u1ec7t nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a b\u00e0 Goodall \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p qua nhi\u1ec1u cu\u1ed1n phim t\u00e0i li\u1ec7u. Trong cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a \u0111\u00e0i truy\u1ec1n h\u00ecnh NBC n\u0103m 2022, b\u00e0 Goodall m\u00f4 t\u1ea3 chi ti\u1ebft v\u1ec1 c\u00e1ch h\u00e0nh x\u1eed c\u1ee7a tinh tinh trong x\u00e3 h\u1ed9i v\u01b0\u1ee3n, t\u00ednh c\u00e1ch \u201cgia tr\u01b0\u1edfng\u201d c\u1ee7a con \u0111\u1ef1c, alpha male, lu\u00f4n t\u1ecf ra m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 th\u00edch d\u1eabn \u0111\u1ea7u; hung h\u0103ng tranh gi\u00e0nh v\u00e0 xua \u0111u\u1ed5i c\u00e1c con v\u01b0\u1ee3n kh\u00f4ng tu\u00e2n ph\u1ee5c\u2026 r\u1ed3i so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1ch h\u00e0nh x\u1eed c\u1ee7a \u00f4ng Trump, \u201cmale chimpanzee\u201d. C\u00e1c t\u00ednh c\u00e1ch \u201cgia tr\u01b0\u1edfng\u201d c\u1ee7a tinh tinh xem ra kh\u00f4ng kh\u00e1c v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi cho l\u1eafm.<\/p>\n<p>Ngay trong tu\u1ed5i b\u00e1t tu\u1ea7n, b\u00e0 Goodall v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ed5 v\u00f5 c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u gi\u00e1o d\u1ee5c v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch xoay chuy\u1ec3n \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 th\u00fa v\u1eadt chung quanh, xem ch\u00fang nh\u01b0 \u201cb\u1ea1n\u201d v\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i t\u1eed t\u1ebf thay cho vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u1ec3 gi\u00fap c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u1eb7ng, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i tr\u00ed\u2026 B\u00e0 mu\u1ed1n gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb x\u00f4ng pha, nu\u00f4i gi\u1eef hy v\u1ecdng v\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o x\u00e3 h\u1ed9i t\u01b0\u01a1ng lai.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Th\u1ebf gi\u1edbi b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc qu\u00fd m\u1ebfn v\u1edbi m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi l\u1ed7i l\u1ea1c, \u0111\u00f3ng g\u00f3p nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u cho nh\u00e2n lo\u1ea1i khi b\u00e0 Goodall m\u00e3n ph\u1ea7n n\u0103m nay \u1edf tu\u1ed5i 91.<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/saigonnhonews.com\/doi-song\/the-gioi-quanh-ta\/jane-goodall-va-loai-vuon\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Jane Goodall v\u00e0 lo\u00e0i v\u01b0\u1ee3n<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/saigonnhonews.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Saigon Nh\u1ecf<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00e0 Jane Goodall, chuy\u00ean gia v\u1ec1 linh tr\u01b0\u1edfng (primate) v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 nh\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n sinh v\u1eadt, v\u1eeba qua \u0111\u1eddi, h\u01b0\u1edfng th\u1ecd 91 tu\u1ed5i. S\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn v\u00e0 t\u00f4n vinh nh\u01b0 c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh v\u0129 \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i th\u1ebf gi\u1edbi. R\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn b\u00e0 qua c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng &hellip;<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[72],"tags":[],"class_list":["post-61356","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-entertainment"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61356","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61356"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61356\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61356"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61356"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}