{"id":61666,"date":"2025-11-15T11:30:16","date_gmt":"2025-11-15T19:30:16","guid":{"rendered":"https:\/\/vietvalley.com\/cum-hay-xuat-hien-vao-mua-dong-vi-sao\/"},"modified":"2025-11-15T11:30:16","modified_gmt":"2025-11-15T19:30:16","slug":"cum-hay-xuat-hien-vao-mua-dong-vi-sao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/cum-hay-xuat-hien-vao-mua-dong-vi-sao\/","title":{"rendered":"C\u00fam hay xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, v\u00ec sao?"},"content":{"rendered":"<p>M\u1ed9t quan s\u00e1t ph\u1ed5 bi\u1ebfn: khi ng\u00e0y ng\u1eafn l\u1ea1i v\u00e0 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 gi\u1ea3m, s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng n\u00f3i chung c\u0169ng h\u1ea1\u00a0theo. M\u1eb7c d\u00f9 c\u00e1c b\u1ec7nh do virus c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea5n c\u00f4ng b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fac n\u00e0o, nh\u01b0ng m\u00f9a \u0111\u00f4ng lu\u00f4n mang \u0111\u1ebfn c\u01a1n c\u1ea3m l\u1ea1nh, c\u00fam v\u00e0 c\u00e1c b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1eddng h\u00f4 h\u1ea5p kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng cho r\u1eb1ng s\u1ef1 gia t\u0103ng theo m\u00f9a n\u00e0y l\u00e0 do m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 t\u1eadp trong nh\u00e0 v\u00e0 m\u1eb7c d\u00f9 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2, nh\u01b0ng b\u1ee9c tranh to\u00e0n c\u1ea3nh l\u1ea1i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nh\u1eefng t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c th\u00fa v\u1ecb gi\u1eefa sinh h\u1ecdc virus, \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 sinh l\u00fd c\u1ee7a ch\u00ednh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed9 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a virus v\u00e0 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng<\/p>\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng l\u00fd do quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gia t\u0103ng l\u00e2y truy\u1ec1n v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m v\u1eadt l\u00fd c\u1ee7a virus, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1edbi nh\u1eefng lo\u1ea1i c\u00f3 l\u1edbp v\u1ecf lipid, nh\u01b0 influenza virus v\u00e0 virus corona.<\/p>\n<p>\u1ede nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 m\u00f9a h\u00e8 \u1ea5m, l\u1edbp v\u1ecf lipid (ch\u1ea5t b\u00e9o) c\u1ee7a nh\u1eefng lo\u1ea1i virus n\u00e0y c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng h\u00f3a l\u1ecfng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0m cho virus k\u00e9m \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, d\u1ec5 v\u1ee1 v\u00e0 \u00edt l\u00e2y truy\u1ec1n trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. Tuy nhi\u00ean, khi kh\u00f4ng kh\u00ed l\u1ea1nh \u0111i, l\u1edbp m\u00e0ng lipid n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean v\u1eb9n v\u00e0 c\u1ee9ng. C\u1ea5u tr\u00fac b\u1ec1n v\u1eefng n\u00e0y cho ph\u00e9p virus t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t v\u00e0 duy tr\u00ec kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e2y nhi\u1ec5m. Khi virus m\u1ea1nh m\u1ebd, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh trong th\u1eddi ti\u1ebft l\u1ea1nh g\u1eb7p m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u1ea5m \u00e1p, \u1ea9m \u01b0\u1edbt c\u1ee7a \u0111\u01b0\u1eddng h\u00f4 h\u1ea5p v\u1eadt ch\u1ee7, l\u1edbp ph\u1ee7 s\u1ebd tan ra, cho ph\u00e9p v\u1eadt li\u1ec7u di truy\u1ec1n x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o t\u1ebf b\u00e0o v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e2y nhi\u1ec5m.<\/p>\n<p>M\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng quan tr\u1ecdng kh\u00e1c: \u0111\u1ed9 \u1ea9m. Kh\u00f4ng kh\u00ed m\u00f9a \u0111\u00f4ng, c\u1ea3 trong nh\u00e0 v\u00e0 ngo\u00e0i tr\u1eddi, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4 h\u01a1n nhi\u1ec1u. Khi ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh ho ho\u1eb7c h\u1eaft h\u01a1i, c\u00e1c h\u1ea1t virus d\u1ea1ng kh\u00ed dung s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u1ea9y ra ngo\u00e0i. Trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ed9 \u1ea9m cao, c\u00e1c h\u1ea1t n\u00e0y nhanh ch\u00f3ng li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi c\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed n\u01b0\u1edbc, tr\u1edf n\u00ean n\u1eb7ng n\u1ec1 v\u00e0 nhanh ch\u00f3ng r\u01a1i ra kh\u1ecfi kh\u00f4ng kh\u00ed. Tuy nhi\u00ean, trong kh\u00f4ng kh\u00ed c\u00f3 \u0111\u1ed9 \u1ea9m th\u1ea5p c\u1ee7a m\u00f9a \u0111\u00f4ng, nh\u1eefng gi\u1ecdt virus n\u00e0y b\u1ed1c h\u01a1i nhanh, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e1c h\u1ea1t virus nh\u1ecf, nh\u1eb9 v\u00e0 c\u00f4 \u0111\u1eb7c, l\u01a1 l\u1eedng trong kh\u00f4ng kh\u00ed trong th\u1eddi gian d\u00e0i, di chuy\u1ec3n xa v\u00e0 d\u1ec5 b\u1ecb con ng\u01b0\u1eddi h\u00edt v\u00e0o, l\u00e0m t\u0103ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 nguy c\u01a1 l\u00e2y truy\u1ec1n.<\/p>\n<p>M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng trong nh\u00e0 l\u00e0m tr\u1ea7m tr\u1ecdng th\u00eam \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. Khi th\u1eddi ti\u1ebft l\u1ea1nh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng c\u1eeda s\u1ed5 v\u00e0 gi\u1ea3m th\u00f4ng gi\u00f3 \u0111\u1ec3 gi\u1eef nhi\u1ec7t. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y d\u1eabn \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng kh\u00ed c\u0169, tu\u1ea7n ho\u00e0n, cho ph\u00e9p vi tr\u00f9ng trong kh\u00f4ng kh\u00ed t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 t\u00edch t\u1ee5. Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 kh\u00f4 trong nh\u00e0 t\u1eeb l\u00f2 s\u01b0\u1edfi v\u00e0 b\u1ed9 t\u1ea3n nhi\u1ec7t c\u00e0ng l\u00e0m gi\u1ea3m \u0111\u1ed9 \u1ea9m, t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n l\u00fd t\u01b0\u1edfng cho s\u1ef1 l\u00e2y lan c\u1ee7a virus trong kh\u00f4ng kh\u00ed.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i sinh l\u00fd v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i b\u1ea3n th\u00e2n virus v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 l\u1ea1nh c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn c\u01a1 ch\u1ebf ph\u00f2ng v\u1ec7 c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3.<\/p>\n<p>M\u1ed9t tuy\u1ebfn ph\u00f2ng th\u1ee7 quan tr\u1ecdng ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1c t\u00e1c nh\u00e2n g\u00e2y b\u1ec7nh h\u00edt ph\u1ea3i l\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch ni\u00eam m\u1ea1c trong m\u0169i. C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1m ph\u00e1 gi\u1ea3 thuy\u1ebft r\u1eb1ng kh\u00f4ng kh\u00ed l\u1ea1nh l\u00e0m gi\u1ea3m hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u01a1 ch\u1ebf ph\u00f2ng v\u1ec7 n\u00e0y. M\u1ed9t gi\u1ea3 thuy\u1ebft t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00e1c t\u00fai ngo\u1ea1i b\u00e0o (Extracellular vesicle \u2013 EV), nh\u1eefng t\u00fai nh\u1ecf do c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o ti\u1ebft ra mang c\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed t\u00edn hi\u1ec7u mi\u1ec5n d\u1ecbch. Nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u1ec9 ra khi nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 b\u00ean trong m\u0169i gi\u1ea3m ch\u1ec9 v\u00e0i \u0111\u1ed9, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a c\u00e1c EV b\u1ea3o v\u1ec7 n\u00e0y s\u1ebd gi\u1ea3m, do \u0111\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t virus x\u00e2m nh\u1eadp c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o l\u00f3t trong \u0111\u01b0\u1eddng m\u0169i b\u1ecb suy gi\u1ea3m, khi\u1ebfn nhi\u1ec5m tr\u00f9ng d\u1ec5 d\u00e0ng x\u00e2m nh\u1eadp.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 c\u00e1c c\u01a1 ch\u1ebf ch\u00ednh x\u00e1c v\u1eabn \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 ch\u01b0a c\u00f3 s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng thu\u1eadn chung, nh\u01b0ng ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y cho th\u1ea5y ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u00edt th\u1edf kh\u00f4ng kh\u00ed l\u1ea1nh c\u0169ng l\u00e0m suy y\u1ebfu c\u00e1c r\u00e0o c\u1ea3n ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch khoa h\u1ecdc h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi quan ni\u1ec7m c\u0169 r\u1eb1ng \u201cra ngo\u00e0i v\u1edbi m\u00e1i t\u00f3c \u01b0\u1edbt\u201d s\u1ebd khi\u1ebfn b\u1ea1n b\u1ecb \u1ed1m.<\/p>\n<p>Gi\u1ea3m thi\u1ec3u r\u1ee7i ro<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, m\u00f9a \u0111\u00f4ng t\u1ea1o ra m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 ho\u00e0n h\u1ea3o cho c\u00e1c b\u1ec7nh v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng h\u00f4 h\u1ea5p: b\u1ea3n th\u00e2n virus m\u1ea1nh, kh\u00f4ng kh\u00ed kh\u00f4 gi\u00fap n\u00f3 di chuy\u1ec3n v\u00e0 t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u, vi\u1ec7c thi\u1ebfu th\u00f4ng gi\u00f3 khi\u1ebfn virus t\u1eadp trung l\u1ea1i v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng mi\u1ec5n d\u1ecbch qua m\u0169i c\u1ee7a ch\u00fang ta s\u1ebd b\u1ecb suy y\u1ebfu do th\u1eddi ti\u1ebft l\u1ea1nh.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 nguy c\u01a1 gia t\u0103ng, nh\u01b0ng nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn s\u1ee9c kh\u1ecfe v\u1eabn kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i. R\u1eeda tay th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u00e0 k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng l\u00e0 t\u1ed1i quan tr\u1ecdng, c\u0169ng nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u1ec7 sinh c\u00e1c b\u1ec1 m\u1eb7t th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ti\u1ebfp x\u00fac. Ti\u00eam vaccine\u00a0c\u00fam m\u00f9a v\u00e0 c\u1eadp nh\u1eadt c\u00e1c lo\u1ea1i vaccine\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn ngh\u1ecb kh\u00e1c gi\u00fap gi\u1ea3m \u0111\u00e1ng k\u1ec3 nguy c\u01a1 nhi\u1ec5m tr\u00f9ng v\u00e0 c\u00e1c b\u1ec7nh nghi\u00eam tr\u1ecdng. \u0110\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i kh\u00f4ng kh\u00ed kh\u00f4, vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng m\u00e1y t\u1ea1o \u0111\u1ed9 \u1ea9m trong nh\u00e0 c\u0169ng r\u1ea5t h\u1eefu \u00edch, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 t\u1ea1o s\u1ef1 tho\u1ea3i m\u00e1i m\u00e0 c\u00f2n gi\u00fap m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u00edt thu\u1eadn l\u1ee3i h\u01a1n cho virus l\u00e2y lan trong kh\u00f4ng kh\u00ed. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c, vi\u1ec7c c\u1ea3i thi\u1ec7n th\u00f4ng gi\u00f3 \u2013 ngay c\u1ea3 b\u1eb1ng c\u00e1ch m\u1edf c\u1eeda s\u1ed5 tho\u00e1ng qua v\u00e0i l\u1ea7n m\u1ed9t ng\u00e0y \u2013 s\u1ebd l\u00e0m m\u1edbi ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p kh\u00f4ng kh\u00ed trong nh\u00e0.<\/p>\n<p>Hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 sinh h\u1ecdc, m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 sinh l\u00fd c\u00f3 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi nhau n\u00e0y s\u1ebd l\u00e0m n\u1ed5i b\u1eadt l\u00fd do t\u1ea1i sao m\u00f9a \u0111\u00f4ng l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi d\u1ec5 m\u1eafc b\u1ec7nh v\u00e0 gi\u00fap ch\u00fang ta th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1ea3n th\u00e2n.<\/p>\n<p>(Theo Mentalfloss)<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/saigonnhonews.com\/doi-song\/cum-hay-xuat-hien-vao-mua-dong-vi-sao\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">C\u00fam hay xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, v\u00ec sao?<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/saigonnhonews.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Saigon Nh\u1ecf<\/a>.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1ed9t quan s\u00e1t ph\u1ed5 bi\u1ebfn: khi ng\u00e0y ng\u1eafn l\u1ea1i v\u00e0 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 gi\u1ea3m, s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng n\u00f3i chung c\u0169ng h\u1ea1\u00a0theo. M\u1eb7c d\u00f9 c\u00e1c b\u1ec7nh do virus c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea5n c\u00f4ng b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fac n\u00e0o, nh\u01b0ng m\u00f9a \u0111\u00f4ng lu\u00f4n mang \u0111\u1ebfn c\u01a1n c\u1ea3m l\u1ea1nh, c\u00fam v\u00e0 c\u00e1c b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1eddng h\u00f4 h\u1ea5p kh\u00e1c. Ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng &hellip;<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-61666","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-health"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61666","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61666"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61666\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61666"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61666"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61666"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}