{"id":62726,"date":"2025-12-30T15:30:14","date_gmt":"2025-12-30T23:30:14","guid":{"rendered":"https:\/\/vietvalley.com\/suc-manh-cua-hieu-ung-gia-duoc\/"},"modified":"2025-12-30T15:30:14","modified_gmt":"2025-12-30T23:30:14","slug":"suc-manh-cua-hieu-ung-gia-duoc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/suc-manh-cua-hieu-ung-gia-duoc\/","title":{"rendered":"S\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a hi\u1ec7u \u1ee9ng gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c"},"content":{"rendered":"<p><span>C\u1ea3m gi\u00e1c nh\u1eb9 nh\u00f5m quen thu\u1ed9c sau khi d\u00f9ng \u201cthu\u1ed1c an th\u1ea7n,\u201d ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 b\u00e1t ch\u00e1o s\u01b0\u1eddn n\u00f3ng h\u1ed5i b\u00e0 n\u1ea5u hay vi\u1ec7c thoa tinh d\u1ea7u b\u1ea1c h\u00e0 m\u00e1t l\u1ea1nh l\u00ean hai b\u00ean th\u00e1i d\u01b0\u01a1ng, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb b\u1ea3n th\u00e2n nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, n\u00f3 b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng sinh h\u1ecdc v\u00e0 t\u00e2m l\u00fd th\u00fa v\u1ecb mang t\u00ean \u201chi\u1ec7u \u1ee9ng gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c\u201d (placebo effect).<\/span><\/p>\n<p><span>Theo \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a khoa h\u1ecdc, gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ea5t tr\u01a1 \u2013 v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 vi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, vi\u00ean n\u00e9n tinh b\u1ed9t ho\u1eb7c m\u0169i ti\u00eam n\u01b0\u1edbc mu\u1ed1i sinh l\u00fd \u2013 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o c\u01a1 th\u1ec3 b\u1ec7nh nh\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng g\u00e2y ra b\u1ea5t k\u1ef3 t\u00e1c d\u1ee5ng sinh l\u00fd tr\u1ef1c ti\u1ebfp n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o l\u01b0\u1eddng b\u1eb1ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc. Trong c\u00e1c th\u1eed nghi\u1ec7m l\u00e2m s\u00e0ng, n\u00f3 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 nh\u01b0\u00a0 m\u1ed9t \u0111\u1ed1i ch\u1ee9ng quan tr\u1ecdng, thi\u1ebft l\u1eadp \u0111\u01b0\u1eddng c\u01a1 s\u1edf nh\u1eb1m \u0111\u00e1nh gi\u00e1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a nh\u1eefng lo\u1ea1i thu\u1ed1c m\u1edbi \u0111ang trong qu\u00e1 tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u. Tr\u1edb tr\u00eau thay, nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p kh\u00f4ng mang t\u00ednh \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb th\u1ef1c th\u1ec3 n\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111em l\u1ea1i nh\u1eefng c\u1ea3i thi\u1ec7n r\u00f5 r\u1ec7t, \u0111\u00f4i khi th\u1ea7n k\u1ef3, \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh.<\/span><\/p>\n<p><span>T\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a hi\u1ec7u \u1ee9ng gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7n di\u1ec7n r\u00f5 n\u00e9t tr\u00ean m\u1ed9t danh s\u00e1ch d\u00e0i c\u00e1c b\u1ec7nh l\u00fd kh\u00e1c nhau. T\u1eeb nh\u1eefng c\u01a1n \u0111au m\u00e3n t\u00ednh k\u00e9o d\u00e0i dai d\u1eb3ng, h\u1ed9i ch\u1ee9ng ru\u1ed9t k\u00edch th\u00edch \u0111\u1ea7y phi\u1ec1n to\u00e1i cho \u0111\u1ebfn ch\u1ee9ng say \u0111\u1ed9 cao khi leo n\u00fai, gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u cho th\u1ea5y kh\u1ea3 n\u0103ng can thi\u1ec7p v\u00e0o c\u1ea3m nh\u1eadn c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/span><\/p>\n<p><span>\u0110\u00e1ng ch\u00fa \u00fd nh\u1ea5t, c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u th\u1ef1c nghi\u1ec7m ch\u1ee9ng minh c\u00e1c ca ph\u1eabu thu\u1eadt gi\u1ea3 \u2013 n\u01a1i b\u00e1c s\u0129 r\u1ea1ch da v\u00e0 kh\u00e2u l\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ec1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u00e0o c\u1ea5u tr\u00fac b\u00ean trong \u2013 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u1ea3m \u0111au g\u1ea7n gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t ca ph\u1eabu thu\u1eadt s\u1eeda ch\u1eefa s\u1ee5n ch\u00eam th\u1ef1c th\u1ee5 tr\u00ean \u0111\u1ea7u g\u1ed1i. K\u1ebft qu\u1ea3 phi th\u01b0\u1eddng n\u00e0y kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh vai tr\u00f2 trung t\u00e2m c\u1ee7a t\u00e2m tr\u00ed v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng k\u1ef3 v\u1ecdng c\u1ee7a b\u1ec7nh nh\u00e2n trong l\u1ed9 tr\u00ecnh ch\u1eefa l\u00e0nh t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3.<\/span><\/p>\n<p><span>John Kelley, ph\u00f3 gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Ch\u01b0\u01a1ng Tr\u00ecnh Nghi\u00ean C\u1ee9u Gi\u1ea3 D\u01b0\u1ee3c (Program in Placebo Studies \u2013 PiPS) t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng y khoa Harvard Medical School, cho r\u1eb1ng k\u1ef3 v\u1ecdng c\u1ee7a b\u1ec7nh nh\u00e2n l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 t\u1ed1i quan tr\u1ecdng. T\u00e2m tr\u00ed con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ch\u1ec9 ti\u1ebfp nh\u1eadn h\u00f3a ch\u1ea5t, n\u00f3 c\u00f2n \u201c\u0111\u1ecdc\u201d c\u00e1c k\u00fd hi\u1ec7u xung quanh ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb.<\/span><\/p>\n<p><span>Ch\u00ednh v\u1ebb ngo\u00e0i c\u1ee7a vi\u00ean thu\u1ed1c \u2013 m\u00e0u s\u1eafc, k\u00edch th\u01b0\u1edbc v\u00e0 h\u00ecnh d\u1ea1ng \u2013 v\u00f4 th\u1ee9c \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh hi\u1ec7u l\u1ef1c m\u00e0 b\u1ec7nh nh\u00e2n c\u1ea3m nh\u1eadn.<\/span><\/p>\n<p><span>K\u00edch th\u01b0\u1edbc: Nh\u1eefng vi\u00ean thu\u1ed1c c\u1ef1c nh\u1ecf th\u01b0\u1eddng g\u1ee3i li\u00ean t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 m\u1ed9t n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 h\u00f3a ch\u1ea5t c\u1ef1c cao v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, nh\u1eefng vi\u00ean thu\u1ed1c l\u1edbn l\u1ea1i t\u1ea1o c\u1ea3m gi\u00e1c v\u1ec1 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb to\u00e0n di\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u00e1ng k\u1ec3. C\u1ea3 hai th\u00e1i c\u1ef1c n\u00e0y \u0111\u1ec1u t\u1ea1o ra hi\u1ec7u \u1ee9ng gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c m\u1ea1nh h\u01a1n so v\u1edbi c\u00e1c vi\u00ean thu\u1ed1c c\u00f3 k\u00edch c\u1ee1 trung b\u00ecnh th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng.<\/span><\/p>\n<p><span>M\u00e0u s\u1eafc: M\u00e0u \u0111\u1ecf ho\u1eb7c cam th\u01b0\u1eddng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00e1c d\u1ee5ng k\u00edch th\u00edch ho\u1eb7c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, trong khi m\u00e0u xanh d\u01b0\u01a1ng hay xanh l\u00e1 c\u00e2y l\u1ea1i mang l\u1ea1i c\u1ea3m gi\u00e1c an th\u1ea7n, l\u00e0m d\u1ecbu h\u1ec7 th\u1ea7n kinh.<\/span><\/p>\n<p><span>Vi\u1ec7c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi c\u00e1c h\u00ecnh th\u1ee9c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 then ch\u1ed1t. Nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m t\u00edch c\u1ef1c trong qu\u00e1 kh\u1ee9 h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean m\u1ed9t \u201ck\u1ef3 v\u1ecdng c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c.\u201d Khi b\u1ec7nh nh\u00e2n nh\u1eadn th\u1ea5y c\u00e1c d\u1ea5u hi\u1ec7u quen thu\u1ed9c (m\u00f9i b\u1ec7nh vi\u1ec7n, ti\u1ebfng b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n b\u00e1c s\u0129, c\u1ea3m gi\u00e1c vi\u00ean thu\u1ed1c trong mi\u1ec7ng), n\u00e3o b\u1ed9 t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng k\u00edch ho\u1ea1t c\u01a1 ch\u1ebf s\u1eb5n s\u00e0ng h\u1ed3i ph\u1ee5c, khu\u1ebfch \u0111\u1ea1i ph\u1ea3n \u1ee9ng gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c ngay c\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc khi thu\u1ed1c k\u1ecbp tan v\u00e0o m\u00e1u.<\/span><\/p>\n<p><span>S\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p d\u1ecbch v\u1ee5 ch\u0103m s\u00f3c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh g\u00f3p ph\u1ea7n kh\u1ed5ng l\u1ed3 v\u00e0o hi\u1ec7u \u1ee9ng n\u00e0y. C\u1ea3m nh\u1eadn c\u1ee7a b\u1ec7nh nh\u00e2n v\u1ec1 n\u0103ng l\u1ef1c chuy\u00ean m\u00f4n v\u00e0 s\u1ef1 t\u1eadn t\u00e2m c\u1ee7a b\u00e1c s\u0129, k\u1ebft h\u1ee3p c\u00f9ng uy t\u00edn c\u1ee7a c\u01a1 s\u1edf y t\u1ebf, c\u1ee7ng c\u1ed1 ni\u1ec1m tin n\u1ed9i t\u1ea1i. M\u1ed9t ph\u00f2ng kh\u00e1m hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u1edbi thi\u1ebft b\u1ecb t\u1ed1i t\u00e2n mang l\u1ea1i s\u1ef1 t\u1ef1 tin l\u1edbn h\u01a1n h\u1eb3n so v\u1edbi m\u1ed9t tr\u1ea1m x\u00e1 s\u1eadp x\u1ec7, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh m\u1ebd k\u1ef3 v\u1ecdng ch\u1eefa l\u00e0nh.<\/span><\/p>\n<p><span>Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u1ea7m t\u01b0\u1edfng gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 l\u00e0 t\u00e2m b\u1ec7nh ho\u1eb7c s\u1ef1 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01a1n thu\u1ea7n. Th\u1ef1c t\u1ebf, c\u01a1 ch\u1ebf h\u1ed7 tr\u1ee3 hi\u1ec7u \u1ee9ng gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb c\u00e1c qu\u00e1 tr\u00ecnh sinh h\u1ecdc h\u1eefu h\u00ecnh v\u00e0 \u0111o l\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n h\u00ecnh \u1ea3nh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. M\u1ecdi suy ngh\u0129 v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac \u0111\u1ec1u s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t n\u1ec1n t\u1ea3ng sinh h\u1ecdc nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh.<\/span><\/p>\n<p><span>Khi m\u1ed9t b\u1ec7nh nh\u00e2n mong \u0111\u1ee3i s\u1ef1 gi\u1ea3m \u0111au v\u00e0 nh\u1eadn m\u1ed9t vi\u00ean gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c, v\u00f9ng d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ed3i v\u00e0 c\u00e1c v\u00f9ng v\u1ecf n\u00e3o li\u00ean quan b\u1eaft \u0111\u1ea7u ra l\u1ec7nh ph\u00f3ng th\u00edch opioid n\u1ed9i sinh \u2013 nh\u1eefng lo\u1ea1i thu\u1ed1c gi\u1ea3m \u0111au t\u1ef1 nhi\u00ean do ch\u00ednh c\u01a1 th\u1ec3 s\u1ea3n xu\u1ea5t. Nh\u1eefng ch\u1ea5t n\u00e0y c\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 morphin, th\u1ef1c s\u1ef1 g\u1eafn k\u1ebft v\u00e0o c\u00e1c th\u1ee5 th\u1ec3 th\u1ea7n kinh \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n t\u00edn hi\u1ec7u \u0111au truy\u1ec1n v\u1ec1 n\u00e3o.<\/span><\/p>\n<p><span>B\u1eb1ng ch\u1ee9ng cho m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 n\u00e0y n\u1eb1m \u1edf c\u00e1c th\u1eed nghi\u1ec7m s\u1eed d\u1ee5ng Naloxone \u2013 m\u1ed9t lo\u1ea1i thu\u1ed1c chuy\u00ean d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 ch\u1eb9n th\u1ee5 th\u1ec3 opioid. Khi b\u00e1c s\u0129 ti\u00eam Naloxone, n\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 tri\u1ec7t ti\u00eau t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a morphin ngo\u1ea1i lai m\u00e0 c\u00f2n ng\u0103n ch\u1eb7n lu\u00f4n hi\u1ec7u qu\u1ea3 gi\u1ea3m \u0111au t\u1eeb gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y x\u00e1c nh\u1eadn r\u1eb1ng k\u1ef3 v\u1ecdng gi\u1ea3m \u0111au k\u00edch th\u00edch c\u01a1 th\u1ec3 t\u1ef1 ch\u1ebf t\u1ea1o \u201cthu\u1ed1c\u201d c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh.<\/span><\/p>\n<p><span>Trong c\u00e1c th\u1eed nghi\u1ec7m l\u00e2m s\u00e0ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn b\u1ec7nh Parkinson \u2013 m\u1ed9t ch\u1ee9ng r\u1ed1i lo\u1ea1n tho\u00e1i h\u00f3a th\u1ea7n kinh do thi\u1ebfu h\u1ee5t dopamine \u2013 gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c cho th\u1ea5y kh\u1ea3 n\u0103ng k\u00edch th\u00edch ph\u00f3ng th\u00edch dopamine trong n\u00e3o b\u1ed9. Vi\u1ec7c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u00f3a ch\u1ea5t trung gian n\u00e0y gi\u00fap gi\u1ea3m t\u1ea1m th\u1eddi c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng v\u1eadn \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 run tay ch\u00e2n ho\u1eb7c c\u1ee9ng c\u01a1. Qua \u0111\u00f3, ta th\u1ea5y n\u00e3o b\u1ed9 bi\u1ebft c\u00e1ch v\u1eadn d\u1ee5ng c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef sinh h\u1ecdc kh\u00e1c nhau t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o lo\u1ea1i b\u1ec7nh v\u00e0 ni\u1ec1m tin c\u1ee7a ch\u1ee7 th\u1ec3.<\/span><\/p>\n<p><span>M\u1ed9t trong nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 g\u00e2y ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng gi\u1edbi y khoa g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c v\u1eabn ph\u00e1t huy t\u00e1c d\u1ee5ng ngay c\u1ea3 khi b\u1ec7nh nh\u00e2n bi\u1ebft r\u00f5 m\u00ecnh \u0111ang u\u1ed1ng m\u1ed9t ch\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb d\u01b0\u1ee3c t\u00ednh. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y g\u1ecdi l\u00e0 \u201cgi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c nh\u00e3n m\u1edf.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span>Trong m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u quan tr\u1ecdng v\u1ec1 h\u1ed9i ch\u1ee9ng ru\u1ed9t k\u00edch th\u00edch, nh\u1eefng t\u00ecnh nguy\u1ec7n vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng b\u00e1o r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng vi\u00ean thu\u1ed1c \u0111\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng ch\u1ee9a d\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5t, nh\u01b0ng c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y c\u00e1c vi\u00ean thu\u1ed1c n\u00e0y gi\u00fap \u00edch cho vi\u1ec7c h\u1ed3i ph\u1ee5c. K\u1ebft qu\u1ea3 th\u1eadt b\u1ea5t ng\u1edd: nh\u00f3m \u0111\u00f3 v\u1eabn b\u00e1o c\u00e1o s\u1ef1 thuy\u00ean gi\u1ea3m tri\u1ec7u ch\u1ee9ng r\u00f5 r\u1ec7t so v\u1edbi nh\u00f3m kh\u00f4ng d\u00f9ng g\u00ec.<\/span><\/p>\n<p><span>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng, b\u1ea3n th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u201c\u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb\u201d \u2013 vi\u1ec7c th\u1ee9c d\u1eady m\u1ed7i s\u00e1ng, u\u1ed1ng thu\u1ed1c, v\u00e0 c\u1ea3m nh\u1eadn s\u1ef1 quan t\u00e2m t\u1eeb \u0111\u1ed9i ng\u0169 y t\u1ebf \u2013 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 k\u00edch ho\u1ea1t h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3. S\u1ef1 t\u1eadp trung c\u1ee7a b\u1ec7nh nh\u00e2n d\u1ecbch chuy\u1ec3n t\u1eeb vi\u1ec7c soi x\u00e9t nh\u1eefng c\u01a1n \u0111au sang vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1ed9 tr\u00ecnh h\u1ed3i ph\u1ee5c, t\u1ea1o ra m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c ch\u00fa \u00fd ch\u1ecdn l\u1ecdc t\u00edch c\u1ef1c.<\/span><\/p>\n<p><span>Hi\u1ec7u \u1ee9ng gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ch\u00e2n kh\u00f4ng. N\u00f3 c\u1ea7n m\u1ed9t ch\u1ea5t x\u00fac t\u00e1c quan tr\u1ecdng: L\u00f2ng tin. Khi b\u00e1c s\u0129 d\u00e0nh th\u1eddi gian l\u1eafng nghe, gi\u1ea3i th\u00edch chi ti\u1ebft v\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 th\u1ea5u c\u1ea3m, h\u1ecd \u0111ang v\u00f4 t\u00ecnh (ho\u1eb7c h\u1eefu \u00fd) gieo nh\u1eefng h\u1ea1t gi\u1ed1ng c\u1ee7a hi\u1ec7u \u1ee9ng gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c.<\/span><\/p>\n<p><span>Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh y h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u00f4i khi tr\u1edf n\u00ean m\u00e1y m\u00f3c v\u00e0 ph\u1ee5 thu\u1ed9c qu\u00e1 nhi\u1ec1u v\u00e0o x\u00e9t nghi\u1ec7m, hi\u1ec7u \u1ee9ng n\u00e0y nh\u1eafc nh\u1edf ch\u00fang ta v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a s\u1ef1 k\u1ebft n\u1ed1i gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi. S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u00e1ng tin c\u1eady \u0111\u00f4i khi mang l\u1ea1i gi\u00e1 tr\u1ecb t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u01a1n thu\u1ed1c \u0111\u1eaft ti\u1ec1n.<\/span><\/p>\n<p><span>D\u00f9 gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh l\u1edbn, vi\u1ec7c \u1ee9ng d\u1ee5ng n\u00f3 trong \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb l\u00e2m s\u00e0ng ngo\u00e0i th\u1ef1c t\u1ebf v\u1eabn v\u1ea5p ph\u1ea3i nhi\u1ec1u tranh lu\u1eadn \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. Li\u1ec7u b\u00e1c s\u0129 c\u00f3 quy\u1ec1n \u0111\u00e1nh l\u1eeba b\u1ec7nh nh\u00e2n \u0111\u1ec3 gi\u00fap h\u1ecd c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u1ecfe l\u00ean?<\/span><\/p>\n<p><span>H\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c quy chu\u1ea9n y \u0111\u1ee9c hi\u1ec7n nay \u0111\u1ec1u y\u00eau c\u1ea7u s\u1ef1 minh b\u1ea1ch. Tuy nhi\u00ean, v\u1edbi s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 \u201cgi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c nh\u00e3n m\u1edf,\u201d r\u00e0o c\u1ea3n n\u00e0y \u0111ang d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1o g\u1ee1. C\u00e1c chuy\u00ean gia b\u1eaft \u0111\u1ea7u xem x\u00e9t vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 h\u1ed7 tr\u1ee3 song h\u00e0nh v\u1edbi y h\u1ecdc th\u1ef1c ch\u1ee9ng, nh\u1eb1m gi\u1ea3m b\u1edbt li\u1ec1u l\u01b0\u1ee3ng thu\u1ed1c h\u00f3a h\u1ecdc v\u00e0 h\u1ea1n ch\u1ebf t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u1ee5 cho b\u1ec7nh nh\u00e2n.<\/span><\/p>\n<p><span>Khoa h\u1ecdc ng\u00e0y c\u00e0ng l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u00e0 th\u01b0\u1eddng mang t\u00ednh ngh\u1ecbch l\u00fd gi\u1eefa tinh th\u1ea7n v\u00e0 th\u1ec3 x\u00e1c. Hi\u1ec7u \u1ee9ng gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t s\u1ef1 d\u1ed1i tr\u00e1, m\u00e0 n\u00f3 ch\u1ee9ng minh cho s\u1ef1 ph\u1ee9c t\u1ea1p s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng sinh h\u1ecdc con ng\u01b0\u1eddi. N\u00f3 cho th\u1ea5y c\u01a1 th\u1ec3 ch\u00fang ta lu\u00f4n s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t \u201chi\u1ec7u thu\u1ed1c n\u1ed9i t\u1ea1i\u201d c\u1ef1c k\u1ef3 quy\u1ec1n n\u0103ng, ch\u1ec9 ch\u1edd \u0111\u1ee3i nh\u1eefng t\u00edn hi\u1ec7u ph\u00f9 h\u1ee3p t\u1eeb t\u00e2m tr\u00ed \u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1eadn h\u00e0nh.<\/span><\/p>\n<p><span>Hi\u1ec3u r\u00f5 v\u1ec1 gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c gi\u00fap b\u1ea1n c\u00f3 c\u00e1i nh\u00ecn bao dung v\u00e0 to\u00e0n di\u1ec7n v\u1ec1 s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. N\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u1eb1m \u1edf nh\u1eefng con s\u1ed1 tr\u00ean t\u1edd x\u00e9t nghi\u1ec7m hay h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng h\u00f3a ch\u1ea5t trong vi\u00ean thu\u1ed1c, m\u00e0 c\u00f2n \u1edf ni\u1ec1m hy v\u1ecdng, s\u1ef1 ch\u0103m s\u00f3c v\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh ti\u1ec1m \u1ea9n c\u1ee7a ni\u1ec1m tin.<\/span><\/p>\n<p><span>(theo Mentalfloss)<\/span><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/saigonnhonews.com\/doi-song\/suc-manh-cua-hieu-ung-gia-duoc\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">S\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a hi\u1ec7u \u1ee9ng gi\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/saigonnhonews.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Saigon Nh\u1ecf<\/a>.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u1ea3m gi\u00e1c nh\u1eb9 nh\u00f5m quen thu\u1ed9c sau khi d\u00f9ng \u201cthu\u1ed1c an th\u1ea7n,\u201d ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 b\u00e1t ch\u00e1o s\u01b0\u1eddn n\u00f3ng h\u1ed5i b\u00e0 n\u1ea5u hay vi\u1ec7c thoa tinh d\u1ea7u b\u1ea1c h\u00e0 m\u00e1t l\u1ea1nh l\u00ean hai b\u00ean th\u00e1i d\u01b0\u01a1ng, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb b\u1ea3n th\u00e2n nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, n\u00f3 b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb m\u1ed9t hi\u1ec7n &hellip;<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-62726","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-health"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62726","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62726"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62726\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}