{"id":62963,"date":"2026-01-10T12:30:08","date_gmt":"2026-01-10T20:30:08","guid":{"rendered":"https:\/\/vietvalley.com\/nhan-mat-khi-an-chua-su-ky-dieu-cua-he-than-kinh\/"},"modified":"2026-01-10T12:30:08","modified_gmt":"2026-01-10T20:30:08","slug":"nhan-mat-khi-an-chua-su-ky-dieu-cua-he-than-kinh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/nhan-mat-khi-an-chua-su-ky-dieu-cua-he-than-kinh\/","title":{"rendered":"Nh\u0103n m\u1eb7t khi \u0103n chua, s\u1ef1 k\u1ef3 di\u1ec7u c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ea7n kinh"},"content":{"rendered":"<p><span>Ph\u1ea3n \u1ee9ng b\u1ea3n n\u0103ng t\u1ee9c th\u1eddi khi c\u1eafn v\u00e0o th\u1ee9 g\u00ec \u0111\u00f3 chua ch\u00e1t \u2013 c\u01a1 m\u1eb7t nh\u0103n nh\u00f3 kh\u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ee7, mi\u1ec7ng m\u00edm l\u1ea1i, c\u1ea3m gi\u00e1c ch\u00e2m ch\u00edch g\u1ea7n nh\u01b0 \u0111au \u0111\u1edbn tr\u00ean l\u01b0\u1ee1i \u2013 l\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng sinh h\u1ecdc v\u00e0 ti\u1ebfn h\u00f3a ph\u1ee9c t\u1ea1p h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi s\u1ef1 kh\u00f3 ch\u1ecbu \u0111\u01a1n thu\u1ea7n.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span>Ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u1eadt l\u00fd m\u1ea1nh m\u1ebd n\u00e0y, nh\u01b0 c\u01a1 th\u1ec3 \u0111ang \u201ct\u1eeb ch\u1ed1i,\u201d l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ea3nh b\u00e1o s\u00e2u xa \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba h\u01b0\u1edfng t\u1eeb t\u1ed5 ti\u00ean xa x\u01b0a, \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 con ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfi nh\u1eefng nguy h\u1ea1i ti\u1ec1m \u1ea9n. \u0110\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 t\u1ea1i sao m\u1ed9t mi\u1ebfng chanh nh\u1ecf l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ec7 th\u1ea7n kinh v\u00e0 c\u01a1 b\u1eafp rung chuy\u1ec3n, ch\u00fang ta c\u1ea7n \u0111i s\u00e2u v\u00e0o m\u00ea cung c\u1ee7a h\u00f3a h\u1ecdc, gi\u1ea3i ph\u1eabu h\u1ecdc v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed sinh t\u1ed3n c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u1ec1n t\u1ea3ng h\u00f3a h\u1ecdc v\u00e0 c\u01a1 ch\u1ebf sinh h\u1ecdc c\u1ee7a v\u1ecb chua<\/span><\/p>\n<p><span>C\u1ea3m gi\u00e1c m\u00e0 b\u1ea1n c\u1ea3m nh\u1eadn v\u1ec1 v\u1ecb \u201cchua\u201d v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea3n \u1ee9ng h\u00f3a h\u1ecdc \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a acid. Trong th\u1ebf gi\u1edbi h\u00f3a h\u1ecdc, acid l\u00e0 nh\u1eefng h\u1ee3p ch\u1ea5t c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00f3ng th\u00edch ion hydro (hydrogen ion \u2013 H^+) khi h\u00f2a tan trong n\u01b0\u1edbc ho\u1eb7c ch\u1ea5t l\u1ecfng.<\/span><\/p>\n<p><span>C\u01a1 ch\u1ebf k\u00edch ho\u1ea1t th\u1ee5 th\u1ec3<\/span><\/p>\n<p><span>Khi m\u1ed9t ch\u1ea5t c\u00f3 t\u00ednh acid, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 citric acid trong chanh ho\u1eb7c lactic acid trong s\u1eefa h\u1ecfng, tr\u1ed9n l\u1eabn v\u1edbi n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt trong mi\u1ec7ng, n\u00f3 ph\u00f3ng th\u00edch c\u00e1c ion hydro. L\u01b0\u1ee1i kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t kh\u1ed1i c\u01a1; n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u1ea3m bi\u1ebfn tinh vi v\u1edbi h\u00e0ng ng\u00e0n ch\u1ed3i v\u1ecb gi\u00e1c. C\u00e1c th\u1ee5 th\u1ec3 v\u1ecb gi\u00e1c chuy\u00ean bi\u1ec7t, ch\u1ee7 y\u1ebfu n\u1eb1m \u1edf hai b\u00ean v\u00e0 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee1i, ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c ion n\u00e0y th\u00f4ng qua c\u00e1c k\u00eanh ion tr\u00ean m\u00e0ng t\u1ebf b\u00e0o.<\/span><\/p>\n<p><span>Khi n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 ion hydro t\u0103ng cao v\u00e0 \u0111i qua c\u00e1c k\u00eanh n\u00e0y ho\u1eb7c \u0111\u00f3ng c\u00e1c k\u00eanh kali, t\u1ea1o ra m\u1ed9t s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec7n th\u1ebf trong t\u1ebf b\u00e0o v\u1ecb gi\u00e1c. C\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 c\u1ee7a c\u1ea3m gi\u00e1c chua t\u1ef7 l\u1ec7 thu\u1eadn v\u1edbi n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c ion hydro t\u1ef1 do. Ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u1ee9c th\u1eddi n\u00e0y k\u00edch ho\u1ea1t m\u1ed9t t\u00edn hi\u1ec7u th\u1ea7n kinh m\u1ea1nh m\u1ebd, theo d\u00e2y th\u1ea7n kinh m\u1eb7t v\u00e0 d\u00e2y th\u1ea7n kinh thi\u1ec7t h\u1ea7u truy\u1ec1n th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn v\u1ecf n\u00e3o v\u1ecb gi\u00e1c. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, n\u00e3o b\u1ed9 \u0111i\u1ec1u ph\u1ed1i to\u00e0n b\u1ed9 c\u01a1 ch\u1ebf ph\u00f2ng v\u1ec7 v\u1eadt l\u00fd ch\u1ec9 trong v\u00e0i mili gi\u00e2y.<\/span><\/p>\n<p><span>T\u1ea1i sao l\u1ea1i l\u00e0 s\u1ef1 \u201cch\u00e2m ch\u00edch\u201d ?<\/span><\/p>\n<p><span>C\u1ea3m gi\u00e1c \u0111au nh\u1eb9 ho\u1eb7c ch\u00e2m ch\u00edch \u0111i k\u00e8m v\u1edbi v\u1ecb chua c\u1ef1c h\u1ea1n \u0111\u1ebfn t\u1eeb vi\u1ec7c k\u00edch th\u00edch c\u00e1c d\u00e2y th\u1ea7n kinh sinh ba (trigeminal nerves). \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng d\u00e2y th\u1ea7n kinh ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho c\u1ea3m gi\u00e1c \u0111au, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 v\u00e0 x\u00fac gi\u00e1c \u1edf v\u00f9ng m\u1eb7t. Acid m\u1ea1nh th\u1ef1c t\u1ebf g\u00e2y ra m\u1ed9t k\u00edch \u1ee9ng h\u00f3a h\u1ecdc nh\u1eb9 l\u00ean ni\u00eam m\u1ea1c mi\u1ec7ng, khi\u1ebfn n\u00e3o b\u1ed9 ph\u00e1t \u0111i t\u00edn hi\u1ec7u c\u1ea3nh b\u00e1o r\u1eb1ng m\u00f4 t\u1ebf b\u00e0o \u0111ang g\u1eb7p nguy hi\u1ec3m.<\/span><\/p>\n<p><span>Ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1eeb ch\u1ed1i<\/span><\/p>\n<p><span>Khu\u00f4n m\u1eb7t nh\u0103n nh\u00f3 khi c\u1eafn m\u1ed9t m\u00fai cam chua \u2013 m\u0169i nh\u0103n, m\u1eaft nheo, m\u00f4i m\u00edm ch\u1eb7t \u2013 l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh v\u1ec1 ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1eeb ch\u1ed1i. Lo\u1ea1i ph\u1ea3n \u1ee9ng ph\u00f2ng v\u1ec7 n\u00e0y c\u0169ng th\u1ec3 hi\u1ec7n qua c\u00e1c h\u00e0nh vi kh\u00f4ng t\u1ef1 nguy\u1ec7n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb qu\u00e1 \u0111\u1eafng ho\u1eb7c qu\u00e1 cay. Trong th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean, v\u1ecb chua th\u01b0\u1eddng \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ea3nh b\u00e1o \u0111\u1ecf.<\/span><\/p>\n<p><span>Ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 x\u00e2m nh\u1eadp c\u1ee7a ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c<\/span><\/p>\n<p><span>C\u00e1i nh\u0103n m\u1eb7t ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ed9t m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u01a1 h\u1ecdc r\u00f5 r\u00e0ng:<\/span><\/p>\n<p><span>M\u00edm m\u00f4i: Thu h\u1eb9p l\u1ed1i v\u00e0o c\u1ee7a mi\u1ec7ng, ng\u0103n c\u1ea3n vi\u1ec7c dung n\u1ea1p th\u00eam ch\u1ea5t \u0111\u00f3.<\/span><\/p>\n<p><span>Nheo m\u1eaft v\u00e0 nh\u0103n m\u0169i: B\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c ni\u00eam m\u1ea1c nh\u1ea1y c\u1ea3m kh\u1ecfi kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi ch\u1ea5t l\u1ecfng acid b\u1eafn ra.<\/span><\/p>\n<p><span>T\u0103ng ti\u1ebft n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt: Khi c\u1ea3m nh\u1eadn v\u1ecb chua, c\u00e1c tuy\u1ebfn n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt (\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u01b0 tuy\u1ebfn mang tai) ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng h\u1ebft c\u00f4ng su\u1ea5t. N\u01b0\u1edbc b\u1ecdt \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u00e0m ch\u1ea5t \u0111\u1ec7m, trung h\u00f2a n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 acid v\u00e0 r\u1eeda tr\u00f4i c\u00e1c ion hydro \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 men r\u0103ng c\u0169ng nh\u01b0 ni\u00eam m\u1ea1c h\u1ecdng.<\/span><\/p>\n<p><span>M\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi th\u1ef1c ph\u1ea9m h\u01b0 h\u1ecfng<\/span><\/p>\n<p><span>M\u1eb7c d\u00f9 acid t\u1ef1 nhi\u00ean c\u00f3 trong c\u00e1c lo\u1ea1i tr\u00e1i c\u00e2y an to\u00e0n, b\u1ed5 d\u01b0\u1ee1ng nh\u01b0 cam qu\u00fdt, nh\u01b0ng h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb n\u00e0y c\u0169ng cho th\u1ea5y s\u1ef1 h\u01b0 h\u1ecfng c\u1ee7a th\u1ef1c ph\u1ea9m. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ti\u1ebfn h\u00f3a, vi\u1ec7c ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa \u201cchua ngon\u201d v\u00e0 \u201cchua \u0111\u1ed9c\u201d l\u00e0 ranh gi\u1edbi gi\u1eefa s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft.<\/span><\/p>\n<p><span>Khi tr\u00e1i c\u00e2y, rau c\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m t\u1eeb s\u1eefa b\u1ecb th\u1ed1i r\u1eefa, vi khu\u1ea9n v\u00e0 n\u1ea5m men sinh s\u00f4i, t\u1ea1o ra nhi\u1ec1u lo\u1ea1i acid kh\u00e1c nhau nh\u01b0:<\/span><\/p>\n<p><span>Acetic acid: T\u1ea1o ra m\u00f9i gi\u1ea5m g\u1eaft trong th\u1ef1c ph\u1ea9m l\u00ean men qu\u00e1 m\u1ee9c.<\/span><\/p>\n<p><span>Lactic acid: Xu\u1ea5t hi\u1ec7n khi s\u1eefa b\u1ecb h\u1ecfng.<\/span><\/p>\n<p><span>Butyric acid: T\u1ea1o ra m\u00f9i \u00f4i thiu c\u1ef1c k\u1ef3 kh\u00f3 ch\u1ecbu.<\/span><\/p>\n<p><span>\u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed ki\u1ebfm \u0103n ngo\u00e0i t\u1ef1 nhi\u00ean, v\u1ecb chua \u0111\u1eadm \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng cao \u0103n ph\u1ea3i c\u00e1c m\u1ea7m b\u1ec7nh nh\u01b0 E. coli ho\u1eb7c Salmonella, d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1eddng ru\u1ed9t nghi\u00eam tr\u1ecdng. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh kh\u00f4ng c\u00f3 y h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, m\u1ed9t tr\u1eadn ti\u00eau ch\u1ea3y n\u1eb7ng do ng\u1ed9 \u0111\u1ed9c th\u1ef1c ph\u1ea9m c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u1eed vong. Do \u0111\u00f3, c\u00e1i nh\u0103n m\u1eb7t l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 l\u1ecdc sinh h\u1ecdc gi\u00fap t\u1ed5 ti\u00ean ch\u00fang ta lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng th\u1ee9 kh\u00f4ng an to\u00e0n tr\u01b0\u1edbc khi lo\u1ea1i th\u1ef1c ph\u1ea9m n\u00e0y k\u1ecbp \u0111i v\u00e0o h\u1ec7 ti\u00eau h\u00f3a.<\/span><\/p>\n<p><span>Giao ti\u1ebfp x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u00f2n c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng<\/span><\/p>\n<p><span>C\u00e1i nh\u0103n m\u1eb7t kh\u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ee7 kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf ph\u00f2ng v\u1ec7, n\u00f3 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c giao ti\u1ebfp phi ng\u00f4n ng\u1eef quan tr\u1ecdng mang t\u00ednh s\u1ed1ng c\u00f2n.<\/span><\/p>\n<p><span>T\u00edn hi\u1ec7u c\u1ea3nh b\u00e1o th\u1ecb gi\u00e1c<\/span><\/p>\n<p><span>Con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 sinh v\u1eadt x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 s\u1ef1 sinh t\u1ed3n c\u1ee7a t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi c\u1ee7a c\u1ea3 nh\u00f3m. Khi m\u1ed9t th\u00e0nh vi\u00ean trong b\u1ed9 l\u1ea1c n\u1ebfm th\u1eed m\u1ed9t lo\u1ea1i qu\u1ea3 l\u1ea1 v\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n s\u1ef1 nh\u0103n nh\u00f3 d\u1eef d\u1ed9i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xung quanh nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p r\u00f5 r\u00e0ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1ea5t k\u1ef3 ng\u00f4n t\u1eeb n\u00e0o: \u201cTh\u1ee9 n\u00e0y kh\u00f4ng \u1ed5n.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span>T\u00edn hi\u1ec7u th\u1ecb gi\u00e1c t\u1ee9c th\u1eddi n\u00e0y ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u1ea3nh b\u00e1o ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c c\u00f4ng khai. N\u00f3 gi\u00fap c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean kh\u00e1c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tr\u1ebb em v\u1ed1n ch\u01b0a c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m, tr\u00e1nh xa ngu\u1ed3n nguy hi\u1ec3m. Vi\u1ec7c quan s\u00e1t ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c gi\u00fap t\u00edch l\u0169y tri th\u1ee9c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec n\u00ean tr\u00e1nh. Kh\u00eda c\u1ea1nh x\u00e3 h\u1ed9i n\u00e0y c\u1ee7ng c\u1ed1 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u01b0\u1ee3t ra ngo\u00e0i c\u1ea3m gi\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n, bi\u1ebfn m\u1ed9t ph\u1ea3n x\u1ea1 c\u01a1 b\u1eafp th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1ea3o v\u1ec7 gi\u1ed1ng lo\u00e0i.<\/span><\/p>\n<p><span>Ngh\u1ecbch l\u00fd c\u1ee7a v\u1ecb gi\u00e1c v\u00e0 s\u1ef1 th\u00edch th\u00fa k\u1ef3 l\u1ea1<\/span><\/p>\n<p><span>V\u00ec ph\u1ea3n \u1ee9ng chua l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ea3nh b\u00e1o b\u1ea9m sinh v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd, n\u00f3 \u0111\u1eb7t ra m\u1ed9t ngh\u1ecbch l\u00fd th\u00fa v\u1ecb: t\u1ea1i sao con ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 c\u1ea3m th\u1ea5y th\u00edch th\u00fa t\u1eeb nh\u1eefng th\u1ef1c ph\u1ea9m chua \u0111\u1eadm? T\u1ea1i sao ch\u00fang ta l\u1ea1i th\u00e8m m\u1ed9t b\u00e1t canh chua, m\u1ed9t l\u00e1t chanh trong c\u1ed1c tr\u00e0 hay nh\u1eefng lo\u1ea1i k\u1eb9o khi\u1ebfn mi\u1ec7ng \u0111au nh\u1ee9c?<\/span><\/p>\n<p><span>V\u1ecb gi\u00e1c c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c qua h\u1ecdc t\u1eadp<\/span><\/p>\n<p><span>Ch\u00fang ta kh\u00f4ng sinh ra v\u1edbi s\u1ef1 th\u00e8m kh\u00e1t c\u00e1c v\u1ecb chua, \u0111\u1eafng ho\u1eb7c cay ngay t\u1ee9c th\u1eddi. Tr\u1ebb s\u01a1 sinh th\u01b0\u1eddng c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng y\u00eau th\u00edch v\u1ecb ng\u1ecdt (t\u01b0\u01a1ng tr\u01b0ng cho n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng\/calo) v\u00e0 t\u1eeb ch\u1ed1i v\u1ecb chua ho\u1eb7c \u0111\u1eafng. Nh\u1eefng h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u201ch\u1ecdc.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span>Th\u00f4ng qua vi\u1ec7c ti\u1ebfp x\u00fac an to\u00e0n v\u00e0 l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i \u2013 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u b\u1edfi gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c chu\u1ea9n m\u1ef1c v\u0103n h\u00f3a \u2013 con ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc c\u00e1ch li\u00ean k\u1ebft c\u1ea3m gi\u00e1c th\u1eed th\u00e1ch v\u1edbi m\u1ed9t k\u1ebft qu\u1ea3 d\u1ec5 ch\u1ecbu ho\u1eb7c an to\u00e0n. Qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cs\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb.\u201d B\u1ed9 n\u00e3o b\u1eaft \u0111\u1ea7u nh\u1eadn ra r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ea5t c\u1ea3 acid \u0111\u1ec1u nguy hi\u1ec3m.<\/span><\/p>\n<p><span>V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 con ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb chua c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ea3 chanh ch\u00edn l\u00e0 th\u00fa v\u1ecb v\u00e0 gi\u00e0u vitamin C (m\u1ed9t d\u01b0\u1ee1ng ch\u1ea5t thi\u1ebft y\u1ebfu m\u00e0 c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u1ef1 t\u1ed5ng h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c).\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span>B\u1ea1n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng gi\u1ea5m l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ea7n thi\u1ebft gi\u00fap c\u00e2n b\u1eb1ng h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb trong c\u00e1c m\u00f3n \u0103n b\u00e9o ng\u1eady. \u0110i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u00e0y cho ph\u00e9p b\u1ea1n ph\u00e2n lo\u1ea1i lo\u1ea1i th\u1ef1c ph\u1ea9m chua n\u00e0o thu\u1ed9c th\u00e0nh ph\u1ea7n dinh d\u01b0\u1ee1ng l\u00e0nh m\u1ea1nh v\u00e0 lo\u1ea1i n\u00e0o mang t\u00ednh \u0111e d\u1ecda.<\/span><\/p>\n<p><span>L\u00fd thuy\u1ebft \u201cch\u1ee7 ngh\u0129a kh\u1ed5 h\u1ea1nh l\u00e0nh m\u1ea1nh\u201d (Benign Masochism)<\/span><\/p>\n<p><span>Nh\u00e0 t\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc Paul Rozin \u0111\u01b0a ra kh\u00e1i ni\u1ec7m \u201cch\u1ee7 ngh\u0129a kh\u1ed5 h\u1ea1nh l\u00e0nh m\u1ea1nh\u201d \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch t\u1ea1i sao ch\u00fang ta th\u00edch c\u1ea3m gi\u00e1c m\u1ea1nh t\u1eeb th\u1ef1c ph\u1ea9m. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 vi\u1ec7c xem phim kinh d\u1ecb ho\u1eb7c ch\u01a1i t\u00e0u cao t\u1ed1c.<\/span><\/p>\n<p><span>Khi b\u1ea1n \u0103n m\u1ed9t vi\u00ean k\u1eb9o c\u1ef1c chua, c\u01a1 th\u1ec3 g\u1eedi \u0111i t\u00edn hi\u1ec7u: \u201cNguy hi\u1ec3m! Acid \u0111ang t\u1ea5n c\u00f4ng!\u201d Tuy nhi\u00ean, b\u1ed9 n\u00e3o nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng th\u1ef1c t\u1ebf b\u1ea1n \u0111ang an to\u00e0n trong m\u1ed9t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m so\u00e1t. S\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n gi\u1eefa t\u00edn hi\u1ec7u b\u00e1o \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 v\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a t\u00e2m tr\u00ed t\u1ea1o ra m\u1ed9t d\u1ea1ng h\u01b0ng ph\u1ea5n. Ch\u00fang ta t\u1eadn h\u01b0\u1edfng c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 sinh l\u00fd c\u1ee7a t\u00edn hi\u1ec7u c\u1ea3nh b\u00e1o m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 r\u1ee7i ro th\u1eadt s\u1ef1, t\u00ecm th\u1ea5y ni\u1ec1m vui khi l\u00e0m ch\u1ee7 m\u1ed9t h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb m\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ti\u1ebfn h\u00f3a b\u1ea3o m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i s\u1ee3.<\/span><\/p>\n<p><span>Vai tr\u00f2 c\u1ee7a v\u1ecb chua trong \u1ea9m th\u1ef1c v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a<\/span><\/p>\n<p><span>V\u1ecb chua kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 nh\u01b0 m\u1ed9t r\u00e0o c\u1ea3n, m\u00e0 n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 ngh\u1ec7 thu\u1eadt trong \u1ea9m th\u1ef1c. S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a acid l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i c\u1ea5u tr\u00fac th\u1ef1c ph\u1ea9m v\u00e0 k\u00edch th\u00edch v\u1ecb gi\u00e1c theo nh\u1eefng c\u00e1ch m\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb kh\u00e1c kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/span><\/p>\n<p><span>L\u00e0m b\u1eebng t\u1ec9nh c\u00e1c h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb kh\u00e1c<\/span><\/p>\n<p><span>Acid c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1eaft ngang s\u1ef1 b\u00e9o ng\u1eady v\u00e0 l\u00e0m d\u1eady m\u00f9i c\u00e1c h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb tinh t\u1ebf. M\u1ed9t gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc chanh tr\u00ean mi\u1ebfng c\u00e1 n\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m b\u1edbt m\u00f9i tanh m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0m n\u1ed5i b\u1eadt v\u1ecb ng\u1ecdt t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a th\u1ecbt c\u00e1. Trong h\u00f3a h\u1ecdc th\u1ef1c ph\u1ea9m, acid gi\u00fap c\u00e2n b\u1eb1ng \u0111\u1ed9 ng\u1ecdt, ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 \u0111\u01a1n \u0111i\u1ec7u v\u00e0 t\u1ea1o ra h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb \u0111\u1eadm \u0111\u00e0 cho m\u00f3n \u0103n.<\/span><\/p>\n<p><span>B\u1ea3o qu\u1ea3n v\u00e0 l\u00ean men<\/span><\/p>\n<p><span>V\u1ec1 m\u1eb7t l\u1ecbch s\u1eed, v\u1ecb chua g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p b\u1ea3o qu\u1ea3n th\u1ef1c ph\u1ea9m c\u1ed5 x\u01b0a. Qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00ean men t\u1ea1o ra lactic acid, l\u00e0m gi\u1ea3m \u0111\u1ed9 pH c\u1ee7a th\u1ef1c ph\u1ea9m xu\u1ed1ng m\u1ee9c m\u00e0 c\u00e1c vi khu\u1ea9n g\u00e2y h\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n. Kim chi, d\u01b0a c\u1ea3i mu\u1ed1i, hay s\u1eefa chua l\u00e0 nh\u1eefng v\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh. Con ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc c\u00e1ch y\u00eau th\u00edch v\u1ecb chua c\u1ee7a nh\u1eefng th\u1ef1c ph\u1ea9m n\u00e0y v\u00ec ch\u00fang kh\u00f4ng ch\u1ec9 an to\u00e0n m\u00e0 c\u00f2n ch\u1ee9a c\u00e1c vi khu\u1ea9n c\u00f3 l\u1ee3i cho h\u1ec7 ti\u00eau h\u00f3a. \u1ede \u0111\u00e2y, v\u1ecb chua tr\u1edf th\u00e0nh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u1ef1 l\u01b0u tr\u1eef th\u1ef1c ph\u1ea9m th\u00f4ng minh v\u00e0 b\u1ec1n v\u1eefng.<\/span><\/p>\n<p><span>C\u1ea5u tr\u00fac v\u00e0 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c lo\u1ea1i acid ph\u1ed5 bi\u1ebfn<\/span><\/p>\n<p><span>M\u1ed7i lo\u1ea1i acid mang l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1eafc th\u00e1i chua kh\u00e1c nhau, d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u01a1 th\u1ec3 kh\u00e1c bi\u1ec7t:<\/span><\/p>\n<p><span>Citric acid: Chanh, cam, b\u01b0\u1edfi \u2013 Chua s\u1eafc n\u00e9t, t\u01b0\u01a1i m\u00e1t, k\u00edch th\u00edch ti\u1ebft n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt m\u1ea1nh.<\/span><\/p>\n<p><span>Malic Acid: T\u00e1o xanh, nho \u2013 Chua thanh, c\u00f3 h\u1eadu v\u1ecb h\u01a1i ch\u00e1t nh\u1eb9.<\/span><\/p>\n<p><span>Tartaric Acid: Nho, me \u2013 Chua \u0111\u1eadm, t\u1ea1o c\u1ea3m gi\u00e1c kh\u00f4 trong mi\u1ec7ng.<\/span><\/p>\n<p><span>Acetic Acid: Gi\u1ea5m \u2013 Chua n\u1ed3ng, c\u00f3 m\u00f9i h\u0103ng \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng g\u00e2y k\u00edch \u1ee9ng m\u0169i.<\/span><\/p>\n<p><span>Lactic Acid: S\u1eefa chua, ph\u00f4 mai \u2013 Chua d\u1ecbu, b\u00e9o, t\u1ea1o c\u1ea3m gi\u00e1c m\u01b0\u1ee3t m\u00e0 tr\u00ean l\u01b0\u1ee1i.<\/span><\/p>\n<p><span>M\u1ed7i lo\u1ea1i n\u00e0y k\u00edch ho\u1ea1t c\u00e1c th\u1ee5 th\u1ec3 theo nh\u1eefng c\u00e1ch h\u01a1i kh\u00e1c nhau, t\u1ea1o ra m\u1ed9t b\u1ea3ng m\u00e0u h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb phong ph\u00fa m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u00e1ch t\u1eadn d\u1ee5ng thay v\u00ec n\u00e9 tr\u00e1nh.<\/span><\/p>\n<p><span>S\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c gi\u1eefa b\u1ea3n n\u0103ng v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7<\/span><\/p>\n<p><span>Ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u1edbi v\u1ecb chua ch\u1ee9ng minh cho s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c tinh vi gi\u1eefa b\u1ea3n n\u0103ng b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ed5 x\u01b0a v\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao v\u1ec1 m\u1eb7t v\u0103n h\u00f3a, t\u00e2m l\u00fd c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span>Ch\u00fang ta mang trong m\u00ecnh b\u1ed9 m\u00e3 di truy\u1ec1n c\u1ee7a nh\u1eefng t\u1ed5 ti\u00ean t\u1eebng ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng v\u1edbi m\u1ecdi b\u1ee5i c\u00e2y, m\u1ecdi lo\u1ea1i qu\u1ea3 l\u1ea1. C\u00e1i nh\u0103n m\u1eb7t khi \u0103n chua l\u00e0 m\u1ed9t \u201ch\u00f3a th\u1ea1ch s\u1ed1ng\u201d trong h\u00e0nh vi c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, nh\u1eafc nh\u1edf ch\u00fang ta v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c sinh h\u1ecdc c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/span><\/p>\n<p><span>Tuy nhi\u00ean, kh\u1ea3 n\u0103ng v\u01b0\u1ee3t qua ph\u1ea3n x\u1ea1 \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c m\u1ed9t ly n\u01b0\u1edbc chanh m\u00e1t l\u1ea1nh hay m\u1ed9t vi\u00ean k\u1eb9o chua l\u1ea1i cho th\u1ea5y s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a v\u1ecf n\u00e3o m\u1edbi (neocortex). Con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 lo\u00e0i duy nh\u1ea5t tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t bi\u1ebfn n\u1ed7i s\u1ee3 th\u00e0nh ni\u1ec1m vui, bi\u1ebfn m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ea3nh b\u00e1o ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c th\u00e0nh m\u1ed9t ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p th\u1ef1c ph\u1ea9m h\u00e0ng t\u1ef7 \u0111\u00f4 la.<\/span><\/p>\n<p><span>Vi\u1ec7c hi\u1ec3u r\u00f5 t\u1ea1i sao c\u01a1 th\u1ec3 nh\u0103n nh\u00f3 gi\u00fap m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u00e2n tr\u1ecdng h\u01a1n s\u1ef1 k\u1ef3 di\u1ec7u c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ea7n kinh. M\u1ed7i khi b\u1ea1n c\u1ea3m th\u1ea5y s\u1ef1 ch\u00e2m ch\u00edch \u0111\u00f3 tr\u00ean \u0111\u1ea7u l\u01b0\u1ee1i, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fac c\u01a1 th\u1ec3 \u0111ang th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t nghi th\u1ee9c b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00f3 t\u1eeb h\u00e0ng tri\u1ec7u n\u0103m, m\u1ed9t b\u1ea3n n\u0103ng sinh t\u1ed3n m\u1ea1nh m\u1ebd v\u1eabn lu\u00f4n th\u1ee9c t\u1ec9nh b\u00ean trong m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi, d\u00f9 b\u1ea1n \u0111ang ng\u1ed3i trong m\u1ed9t nh\u00e0 h\u00e0ng sang tr\u1ecdng hay th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c m\u1ed9t m\u00f3n \u0103n v\u1eb7t ven \u0111\u01b0\u1eddng.<\/span><\/p>\n<p><span>(theo mentalfloss)<\/span><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/saigonnhonews.com\/doi-song\/nhan-mat-khi-an-chua-su-ky-dieu-cua-he-than-kinh\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nh\u0103n m\u1eb7t khi \u0103n chua, s\u1ef1 k\u1ef3 di\u1ec7u c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ea7n kinh<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/saigonnhonews.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Saigon Nh\u1ecf<\/a>.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ph\u1ea3n \u1ee9ng b\u1ea3n n\u0103ng t\u1ee9c th\u1eddi khi c\u1eafn v\u00e0o th\u1ee9 g\u00ec \u0111\u00f3 chua ch\u00e1t \u2013 c\u01a1 m\u1eb7t nh\u0103n nh\u00f3 kh\u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ee7, mi\u1ec7ng m\u00edm l\u1ea1i, c\u1ea3m gi\u00e1c ch\u00e2m ch\u00edch g\u1ea7n nh\u01b0 \u0111au \u0111\u1edbn tr\u00ean l\u01b0\u1ee1i \u2013 l\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng sinh h\u1ecdc v\u00e0 ti\u1ebfn h\u00f3a ph\u1ee9c t\u1ea1p h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi s\u1ef1 kh\u00f3 ch\u1ecbu \u0111\u01a1n &hellip;<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-62963","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-health"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62963","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62963"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62963\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietvalley.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}