Hoa KỳTin Hoa Kỳ

Libya: Sao GNA hoảng sợ trước tầm ảnh hưởng của Nga?

Chính phủ do Mỹ-phương Tây dựng lên ở Libya hoảng sợ trước ‘yếu tố Nga’

Theo Bloomberg, ngày 22/2, Bộ trưởng Nội vụ của Chính phủ Đoàn kết Dân tộc Libya (GNA) Fathi Bashagha kêu gọi Mỹ không tạo khoảng trống ở Libya để cho Nga có điều kiện mở rộng ảnh hưởng ở quốc gia Bắc Phi này.

Thậm chí người đứng đầu lực lượng an ninh của chính quyền Tripoli còn kêu gọi Mỹ thiết lập một căn cứ quân sự tại Libya để tạo đối trọng với Nga, qua đó ngăn chặn Moscow can thiệp quân sự vào Libya.

Lời kêu gọi của Bộ trưởng Nội vụ GNA được ra trong bối cảnh Mỹ đang có thay đổi chiến lược với Châu Phi, trong đó có việc bố trí lại lực lượng Mỹ hiện diện tại lục địa đen, nhưng Libya không được xem là điểm nhấn trong chiến lược mới này.

Mặc dù, “theo báo cáo của Lầu Năm Góc công bố trong tháng 2/2020 cho biết, các hoạt động của Nga tại Libya và Bắc Phi đã đặt ra những thách thức đáng kể cho Mỹ và các đối tác trong khu vực”, Bloomberg dẫn thuật.

“Việc tái bố trí lực lượng này chưa rõ ràng đối với chúng tôi. Tuy nhiên, chúng tôi hy vọng việc tái bố trí của Mỹ bao gồm cả Libya, để nơi này không biến thành khoảng trống cho Nga có thể khai thác.

Nếu người Mỹ cần một căn cứ quân sự, với cương vị là Chính phủ Đoàn kết Dân tộc Libya, chúng tôi sẵn sàng tạo mọi điều kiện…. Một căn cứ của Mỹ sẽ dẫn đến sự ổn định cho Libya”, Bộ trưởng Nội vụ GNA gửi thông điệp tới Washington.

Sự hốt hoảng của GNA được ông Fathi Bashagha lý giải là hiện Nga có tới hơn một ngàn lính đánh thuê, do một người thân thiết với Tổng thống Putin, chỉ đạo triển khai ở Libya, ủng hộ Lực lượng Quân đội Quốc gia (LNA) tấn công nhằm vào Tripoli.

Theo ông Bashagha thì “sự ủng hộ của Nga đối với lực lượng tướng Khalifa Haftar là một phần trong chiến lược gia tăng ảnh hưởng của Moscow. Bởi người Nga ở Libya không chỉ vì Haftar. Họ có một chiến lược lớn ở Libya và cả châu Phi”.

Nhận định của Bộ trưởng Nội vụ GNA về tầm ảnh hưởng của Nga này một lớn hơn ở lục địa đen, trong đó có Libya, không sai. Tuy nhiên, đó không phải là điều khiến GNA hoảng sợ, bởi chính GNA đã kêu gọi Moscow tham gia vào ván cờ Libya .

Vấn đề nằm ở chỗ khác và nó còn nguy hiểm gấp nhiều lần – nếu có – hàng ngàn lính đánh thuê Nga được triển khai ở Libya, ủng hộ LNA gia tấn công GNA, mở rộng ảnh hưởng của Nga ở Libya. Vậy vấn đề khiến GNA hoảng sợ là gì?

Theo giới phân tích thì đó chính là địa vị pháp lý của Chính phủ Đoàn kết Dân tộc Libya, thực thể chính trị do Washington và các đồng minh nặn ra, kết quả của việc Mỹ-phương Tây xâm phạm chủ quyền quốc gia của Libya lần thứ 2.

GNA có còn tồn tại nếu bàn cờ Libya chịu ảnh hưởng của ‘yếu tố Nga’

Ngược dòng thời gian. Sau khi được NATO hỗ trợ lật đổ chế độ Gaddafi vào tháng 10/2011, Hội đồng Chuyển tiếp Libya (NTC) đã quản lý đất nước đến tháng 8/2012 thì trao quyền lại cho Đại hội Toàn quốc Libya (GNC).

Đến tháng 6/2014 thì GNC tổ chức cuộc tổng tuyển cử để cử tri Libya bầu ra một cơ quan đại diện quyền lực nhân dân cho quốc gia này. Kết quả là Hội đồng các đại diện (CoR) đã ra đời.

Thay vì phải trao quyền lại cho CoR thì GNC không thực hiện, khiến tại Libya thời hậu bầu cử có tới hai thể chế chính trị đối lập. Lợi dụng tình hình, lực lượng Hồi giáo Bình minh đã chiếm Tripoli và thành lập chính phủ với sự ủng hộ của GNC.

Mỹ-NATO xoá độc tài ở Libya đã sai

Thực tế đó khiến CoR phải chuyển tới thành phố Tobruk và được bảo trợ của Hạ viện Libya – cơ quan đại diện quyền lực do nhân dân Libya bầu ra. Tháng 8/2014, quốc tế công nhận Hạ viện Tobruk là thực thể chính trị đại diện duy nhất của Libya.

Việc tồn tại cùng một lúc hai chính thể tại miền đông và miền tây làm cho đất nước Libya ngày càng hỗn loạn, là cơ hội cho chủ nghĩa khủng bố có nhiều đất diễn. Tận dụng thời cơ đó, Mỹ-phương Tây đã can thiệp vào Libya một lần nữa.

Ngày 17/12/2015 tại Skhirat, Maroc, các cường quốc phương Tây và LHQ đã tổ chức việc ký kết một thoả thuận phân chia quyền lực giữa hai thực thể chính trị đang kiểm soát miền đông và miền tây Libya.

Kết quả của Thoả thuận Skhirat là sự ra đời của Chính phủ Đoàn kết Dân tộc Libya và ông Fayez al Serraj được chọn đứng đầu. Song nhận ra mưu đồ phía sau của đạo diễn kịch bản nên cả hai phe đối địch tại Libya đều phản đối chính phủ mới này.

Vì vậy, GNA được thành lập nhưng phải lưu vong. Đến ngày 30/3/2016 thì GNA mới chuyển từ Tunisia về Libya, đóng tại Tripoli. Đến tháng 3/2017 phương Tây nhận cú đấm trời giáng khi Toà án Tối cao Libya từ chối công nhận GNA.

Như vậy, GNA ra đời là trái nguyên lý và không dựa trên ý nguyện người dân Libya. Còn bằng việc kiến tạo Thoả thuận Skhirat, Mỹ-phương Tây lần thứ 2 xâm phạm chủ quyền Libya, sau lần thứ nhất là NATO ném bom, hỗ trợ lật đổ Gaddafi.

Nhưng theo Thoả thuận Skhirat, GNA chỉ tồn tại đến tháng 12/2017, nên từ tháng 1/2018, GNA đã tồn tại bất hợp pháp tại Libya. Thực tế này là hết sức nguy hiểm với GNA nếu Mỹ-phương Tây yếu thế hay vắng bóng trong bàn cờ chính trị Libya.

Khi Washington thực hiện chiến lược tái bố trí lực lượng hiện diện tại Châu Phi, mà có thể tạo ra khoảng trống tại Libya, đã đưa mối nguy đến gần với GNA. Song Mỹ-phương Tây đã dùng tấm lá chắn LHQ đảm bảo vị thế của thực thể chính trị này.

Tuy nhiên, sau 2 nước cờ hiểm hóc mà Tổng thống Putin mới thực hiện trong ván cờ Libya, thì GNA đã thực sự hoảng sợ, vì họ đã nhìn thấy “yếu tố Nga” chính là lưỡi tử thần chấm dứt sự tồn tại của GNA, bất chấp Nga có hiện diện ở Libya hay không.

Thứ nhất, là việc liên tiếp trong 2 ngày 11/2 và 12/2, Nga bỏ phiếu trắng khi HĐBA thông qua Nghị quyết 2509 và Nghị quyết 2510 về  Libya, làm thất vọng những tác giả của công cuộc “xoá độc tài-gieo dân chủ” cho Libya – những bà đỡ của GNA.

Nhưng gieo dân chủ cho Libya còn tệ hại hơn nhiều

Thứ hai, là Nga yêu cầu yếu tố bên ngoài ngừng can thiệp vào Libya nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho giải pháp hoà bình và chính trị toàn diện cho quốc gia Bắc Phi này, như tuyên bố của Ngoại trưởng Nga Lavrov ngày 19/2, theo AP.

Mục đích của Moscow sau 2 nước đi đó được nhận diện là muốn bàn cờ Libya phải được tạo hình lại, mà không có sự ảnh hưởng bởi yếu tố bên ngoài. Và trong trường hợp này, GNA khó có thể tham gia vào việc tạo hình với vị thế bất hợp pháp.

Có thể thấy đây mới là lý do chính của việc người đứng đầu lực lượng an ninh GNA kêu gọi Mỹ thiết lập căn cứ quân sự tại Libya, chứ ngăn chặn Nga can thiệp quân sự vào Libya chỉ là “nói cho suôn”. Bởi nếu muốn, Nga đã làm từ lâu vì được mời gọi.

Rõ ràng, Mỹ-phương Tây xâm phạm chủ quyền Libya đã gây ra rất nhiều hệ luỵ, với chính họ – Mỹ thì thảm hoạ ngoại giao, EU thì thảm hoạ dân di cư – và cả với những lực lượng được họ chống lưng, mà sự hoảng sợ của GNA đã cho thấy rõ điều đó.

Show More

Related Articles

Back to top button
Close
Close

-----Adblock Detected----- Please consider supporting us by disabling your ad-blocker

We have detected that you are using ad-blocking software/plugin in your browser. Please consider supporting us by disabling your ad-blocker
X
X