### Đề xuất áp giá điện sinh hoạt theo giờ cao điểm
Đề xuất áp giá điện sinh hoạt theo giờ cao điểm (từ 17h30 đến 22h30) cùng với biểu giá 5 bậc đang gây áp lực lên chi phí của hàng triệu gia đình. Người dân đang phải bù chéo giá điện cho khối sản xuất trong khi Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chưa minh bạch hoàn toàn chi phí và cơ cấu giá.
### Đánh giá từ chuyên gia
Tiến sĩ Ngô Đức Lâm, nguyên Phó viện trưởng Viện Năng lượng, cho rằng đề xuất lộ trình áp giá điện mới của Bộ Công Thương là “bất hợp lý” và không phù hợp với Nghị quyết 55 của Đảng. Ông Đinh Xuân Thảo, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Lập pháp, kêu gọi xóa bỏ cơ chế “bù chéo giá điện” và yêu cầu minh bạch chi phí trước khi áp biểu giá mới.
### Biểu giá điện hiện tại
Biểu giá 5 bậc hiện tại áp dụng mức giá 3.571 đồng/kWh cho lượng điện tiêu thụ từ 401-700 kWh và 3.967 đồng/kWh cho trên 701 kWh. Biểu giá 6 bậc hiện tại chỉ áp dụng một mức giá 3.460 đồng/kWh nếu dùng trên 400 kWh/tháng. Hoá đơn tiền điện có thể tăng từ 3,21% đến 14,65% nếu tiêu thụ trên 400 kWh/tháng, chưa tính giá điện cao điểm.
### Phép tính thực tế và tiêu thụ điện
Bộ Công Thương lý giải cơ chế bù chéo giá điện nhằm giúp hộ tiêu thụ ít trả tiền thấp hơn. Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng mức tiêu thụ phụ thuộc vào số người trong hộ gia đình. Hộ 1-2 người tiêu thụ khoảng 317 kWh/tháng sẽ phải trả 1.061.950 đồng theo biểu giá 6 bậc hiện hành, và nếu chuyển sang biểu giá 5 bậc, chi phí tăng thêm 70.089 đồng/tháng.
### Nghị quyết và minh bạch chi phí
Nghị quyết 55 yêu cầu giá năng lượng minh bạch và không bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng. Tuy nhiên, EVN công bố chi phí sản xuất điện năm 2025 là hơn 601.680 tỷ đồng, nhưng thiếu dữ liệu công khai để kiểm chứng. Chuyên gia tài chính cho rằng việc thiếu dữ liệu không đủ để khẳng định có bù chéo, nhưng cũng không đủ để người dân tin vào sự công bằng trong định giá.
### Kết luận về chính sách giá điện
Chính sách giá điện hiện tại không minh bạch trong công thức thu tiền và chi phí đầu vào. Trước khi mở rộng quyền thu theo bậc và theo giờ, Bộ Công Thương và EVN cần làm rõ ai được ưu đãi, ai trả phần chênh lệch, và cơ sở kiểm chứng nằm ở đâu. Ngành điện không thể mãi duy trì vùng tối chi phí và đổ gánh nặng lên người dân.
