Mối liên hệ giữa mùa đông ấm trên cao nguyên Tây Tạng và mưa bão ở California
Nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Science Advances đã phát hiện mối liên hệ giữa nhiệt độ cao bất thường trên cao nguyên Tây Tạng và các đợt mưa bão tàn phá ở California và các bang lân cận vào đầu năm 2017 và 2023. Mối liên hệ này được gọi là kết nối khí hậu từ xa.
Tác động của nhiệt độ cao bất thường
Vào tháng 12/2016 và tháng 2/2023, cao nguyên Tây Tạng ghi nhận nhiệt độ cao hơn bình thường. Khoảng một tháng sau, nhiều khu vực ở California, Nevada, Oregon, Utah và Arizona đã trải qua lượng mưa kỷ lục. Đợt mưa mùa đông năm 2016-2017 đã chấm dứt hạn hán kéo dài 5 năm ở California, gây thiệt hại tài sản khoảng 2 tỷ USD. Mùa đông năm 2022-2023, mưa lớn đã gây lũ lụt nghiêm trọng, làm nhiều người thiệt mạng và thiệt hại khoảng 4,6 tỷ USD.
Cơ chế hình thành mưa bão
Nghiên cứu chỉ ra rằng nhiệt độ cao bất thường trên cao nguyên Tây Tạng dẫn đến sự hình thành sông khí quyển mạnh dọc theo bờ biển Thái Bình Dương của Mỹ, gây ra lượng mưa lớn. Sông khí quyển là hành lang vận chuyển hơi nước từ vùng nhiệt đới đến vĩ độ cao hơn. Các sóng Rossby trong khí quyển tương tác với sông khí quyển, tạo ra cơn mưa mạnh mẽ.
Dự báo thời tiết
Nghiên cứu thuộc dự án GEWEX/LS4P, nhằm cải thiện dự đoán lượng mưa dựa trên nhiệt độ mặt đất và tuyết. Nhóm nghiên cứu đang làm việc với các tổ chức khí tượng lớn để tích hợp phát hiện vào hệ thống dự báo.
Tình hình hiện tại
Thế giới hiện đang bước vào giai đoạn “siêu El Nino”, có thể trở thành đợt El Nino mạnh nhất từng được ghi nhận, gây lo ngại về tác động đến nhiệt độ và khả năng xảy ra hiện tượng thời tiết cực đoan.
