Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ
Bộ Ngoại giao Mỹ đã chỉ trích các hoạt động của Trung Quốc tại vùng biển quanh bãi cạn Scarborough, cho rằng Bắc Kinh đang sử dụng lý do “đáng ngờ” về môi trường để củng cố yêu sách chủ quyền.
Phản đối của Mỹ đối với Trung Quốc
Trong tuyên bố chính thức vào ngày 8/8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott khẳng định Mỹ bác bỏ việc Trung Quốc đơn phương thực thi quy chế “khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia” từ năm 2025 quanh bãi cạn Scarborough.
Mỹ cáo buộc Trung Quốc dựa vào lý do pháp lý và môi trường thiếu cơ sở, kết hợp với biện pháp cưỡng ép, nhằm cản trở ngư dân Philippines tiếp cận ngư trường truyền thống và mở rộng yêu sách lãnh thổ trên Biển Đông.
Hỗ trợ đồng minh Philippines
Mỹ khẳng định sẽ sát cánh cùng đồng minh Philippines để ủng hộ một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và mở. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã phản đối các hành động can thiệp của tàu Trung Quốc đối với tàu Philippines tại hội nghị ASEAN ở Manila.
Căng thẳng gia tăng tại bãi cạn Scarborough
Căng thẳng tại khu vực bãi cạn Scarborough đã gia tăng với nhiều vụ đụng độ giữa lực lượng cảnh sát biển hai nước. Khu vực này, cách đảo Luzon của Philippines 240km, đã được cả Bắc Kinh và Manila tuyên bố chủ quyền trong một cuộc tranh chấp kéo dài hàng thập kỷ.
Hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông
- Trung Quốc đã trở nên quyết liệt hơn trong khu vực, xây dựng các đảo nhân tạo và đánh chặn ngư dân Philippines.
- Biển Đông là tuyến đường thủy thương mại quan trọng với hàng hóa trị giá hơn 3.000 tỷ USD mỗi năm.
- Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với hầu hết khu vực, nhưng bị tòa trọng tài quốc tế bác bỏ vào năm 2016.
- Các yêu sách của Trung Quốc mâu thuẫn với tuyên bố của nhiều nước như Việt Nam, Philippines và Malaysia.
Chiến lược của Mỹ và Trung Quốc
Trung Quốc đang tìm cách biến các tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông thành sức mạnh kinh tế và quân sự lớn hơn, trong khi Mỹ tìm cách củng cố vị thế tại châu Á và đứng về phía các đồng minh trong khu vực.
Vào tháng 7, Mỹ và Nhật Bản đã tham gia cùng Philippines trong các cuộc tập trận hàng hải trên Biển Đông. Trung Quốc đã tổ chức các đợt tuần tra định kỳ và cáo buộc các cuộc tập trận của ba nước trên làm ảnh hưởng đến hòa bình khu vực.
Vụ va chạm giữa các tàu Trung Quốc
Vào ngày 6/8, Trung Quốc ghi nhận hai thành viên hải cảnh thiệt mạng trong một nhiệm vụ ở Biển Đông vào tháng 8 năm ngoái, đánh dấu sự thừa nhận chính thức đầu tiên về thương vong trong vụ va chạm giữa các tàu Trung Quốc.
Vụ va chạm xảy ra khi một tàu hải cảnh Trung Quốc đâm vào một tàu khu trục hải quân Trung Quốc nhằm cản trở hoạt động của cảnh sát biển Philippines hỗ trợ ngư dân tại bãi cạn Scarborough. Hai người này được Trung Quốc công nhận là “liệt sĩ”.
Các quan chức Trung Quốc trước đó chưa từng thừa nhận vụ va chạm, và Bộ Ngoại giao Philippines tuyên bố không chịu trách nhiệm về tai nạn này, mô tả là một “kết cục đáng tiếc”.
