Nguy cơ dữ liệu và máy tính lượng tử
Các chuyên gia cảnh báo về nguy cơ dữ liệu “thu thập ngay, giải mã sau” do máy tính lượng tử, yêu cầu Việt Nam cần có phương án ứng phó kịp thời. Ông Lê Quốc Cường từ Hội đồng Phát triển TP HCM cho biết, khi máy tính lượng tử đủ mạnh, các thuật toán mã hóa cổ điển sẽ bị đe dọa, đặc biệt trong các lĩnh vực tài chính, ngân hàng và hạ tầng số thiết yếu.
Máy tính lượng tử và rủi ro
Máy tính lượng tử sử dụng qubit, cho phép xử lý nhiều phép tính cùng lúc, làm cho các hệ thống mã hóa hiện tại dễ bị bẻ khóa. Ông Cường nhấn mạnh rằng việc chuyển sang mật mã hậu lượng tử (PQC) là cần thiết để bảo vệ dữ liệu và an ninh quốc gia. Ông Stephen Oh từ Korea Quantum Computing cũng đồng tình, cho rằng hầu hết dữ liệu mã hóa hiện tại có thể bị thu thập và giải mã trong tương lai khi máy tính lượng tử phát triển.
Thời gian và chuẩn bị
Thời gian dự đoán máy tính lượng tử có thể bẻ khóa mã hóa đã được rút ngắn so với dự báo trước đây. Ông Oh cho rằng cần chuẩn bị ngay từ bây giờ, vì khi mối đe dọa xuất hiện, có thể đã quá muộn. Việc chuyển đổi mật mã không chỉ đơn giản là thay đổi thuật toán mà còn liên quan đến toàn bộ hạ tầng công nghệ.
Thách thức trong ngành ngân hàng
Ngành ngân hàng cần chú trọng hơn đến nguy cơ từ máy tính lượng tử. Ông Priyesh Panchmatia từ i-Sprint Innovations cho biết, nhiều tổ chức chưa sẵn sàng và gặp khó khăn trong việc đánh giá hệ thống mã hóa hiện tại. Việc chuyển đổi cần bắt đầu từ việc xác định các thành phần mật mã đang sử dụng và lập kế hoạch thay thế.
Khuyến nghị cho tổ chức
Các tổ chức nên chọn một hệ thống trọng yếu để thử nghiệm chuyển đổi mật mã. Việc kiểm kê và thử nghiệm nên diễn ra song song. Đào tạo nhân sự cũng cần được thiết kế theo từng vị trí công việc để đảm bảo sự chuyển đổi hiệu quả.
Đề xuất cho TP HCM
Ông Cường đề xuất bốn nhóm vấn đề cần giải quyết tại TP HCM: xây dựng cơ chế thử nghiệm cho công nghệ mật mã hậu lượng tử, thiết lập tiêu chuẩn an toàn cho hạ tầng viễn thông, hoàn thiện chính sách thương mại hóa và thu hút chuyên gia an ninh mạng. Lộ trình trước mắt là thiết kế hệ thống theo nguyên tắc mật mã linh hoạt và kiểm toán nguy cơ an toàn dữ liệu trong các lĩnh vực trọng yếu.
